– روش‌های ارزشیابی معلم

ملاک‌های شایستگی آموزشی معلم انواع مختلفی دارند و بسته به اینکه هدف آموزشی معلم را چه چیزی بدانیم ملاک شایستگی آموزشی او نیز باید متناسب با آن هدف انتخاب شود؛ و چون ملاک‌های شایستگی آموزشی معلمان متعددند روش‌های ارزشیابی از کار معلمان نیز به همان نسبت متعدد است و اگر بخواهیم ارزشیابی دقیق و قابل‌اعتمادی از معلمان به عمل‌آوریم لازم است روش‌های مختلف ارزشیابی معلم را مورداستفاده قرار دهیم تا تصویر کامل‌تری از نحوۀ عملکرد معلمان به  دست آوریم و به قضاوت معقول‌تری در مورد آنان برسیم.

(استرانگ  2006، 2) به‌عوض (روش‌های ارزشیابی) از (منبع‌های ارزشیابی) نام می‌برد که مهم‌ترین منابع ارزشیابی را می‌توان در 9 دسته‌ی زیر قرارداد:

  1. مصاحبه با معلم
  2. مشاهده از کلاس درس معلم
  3. نظر دانش آموزان
  4. نظر والدین دانش آموزان
  5. میزان یادگیری یا پیشرفت دانش آموزان
  6. خود سنجی یا ارزشیابی از خود
  7. نظر همکاران معلم
  8. کارپوشه
  9. آثار علمی معلم

1. مصاحبه

مصاحبه به‌عنوان وسیله‌ای برای گزینش معلمان از میان داوطلبان شغل معلمی و برای نگهداری معلمان و دادن امتیازهایی به آنان مورداستفاده قرار می‌گیرد.

در گزینش معلمان آتی از میان داوطلبان در نظر گرفتن سه عامل اساسی زیر ضروری است:

الف. علاقه‌مندی به شغل معلمی

ب.داشتن ویژگی‌های شخصیتی مناسب شغل معلمی

ج.داشتن اطلاعات و دانش کافی از موضوعی که فرد داوطلب آموزش دادن آن است.

عامل سوم با استفاده از آزمون‌های متداول قابل‌سنجش است و نیاز حتمی به استفاده از روش مصاحبه ندارد اما در دو ویژگی اول با هیچ روش دیگر به‌خوبی مصاحبه قابل‌سنجش نیستند.

مصاحبه یکی از روش‌های شناخته‌شده‌ی پرکاربرد در زمینه‌های بالینی، اجتماعی و تربیتی است.

مطلب مشابه :  تعاریف و مفاهیم صلح از منر روانشناختی

در اینجا ذکر چند نکته در رابطه با کاربرد روش مصاحبه مفید است:

پیش از مصاحبه، با بررسی سوابق و مدارک داوطلبان، بهترین آن‌ها را انتخاب کنید تا در جریان مصاحبه با گروه کوچک‌تری سرکار داشته باشید و بتوانید برای هر یک از آن‌ها وقت کافی صرف مصاحبه بکنید.

گروه مصاحبه‌کننده باید از میان صاحب‌نظران آموزشی و معلمان موفق و باتجربه برگزیده شوند.

پیش از تشکیل جلسات مصاحبه، لازم است مصاحبه‌کنندگان خط‌مشی معین و ترتیب خاصی را پیش‌بینی کنند و درباره آن به توافق برسند و در مورد همه داوطلبان یکنواخت عمل کنند.

مصاحبه‌کنندگان، در ضمن مصاحبه با داوطلبان، باید بیشتر به دنبال شاخص‌های علاقه‌مندی به کار معلمی و تناسب شخصیتی داوطلبان با ویژگی‌های شغل معلمی باشند.

برخی از صاحب‌نظران توصیه کرده‌اند که از داوطلبان معلمی خواسته شود تا در حضور مصاحبه‌کنندگان (ارزیابان) به آموزش عملی موضوعی از درسی که داوطلب تدریس آن هستند بپردازند.

چنان‌که گفته شد از روش مصاحبه برای ارزشیابی از کیفیت کار و توانایی‌های آموزشی معلمان شاغل نیز می‌توان سود جست. تعیین و تشخیص نقاط قوت و ضعف کار معلمان و کمک به رفع نقاط ضعف و تشویق و پاداش نقاط قوت را شامل می‌شود.

در این زمینه رعایت دو نکته مورد تأکید صاحب‌نظران بوده است:

  1. لازم است بین مصاحبه‌کنندگان (ارزیابان) و مصاحبه‌شونده (معلم) بر سر هدف‌های ارزشیابی و این‌که مصاحبه چگونه به این ارزش‌ها ربط پیدا می‌کند توافق حاصل گردد.
  2. در اجرای مصاحبه برای ارزشیابی از آموزش معلمان شاغل بهتر است از نتایج روش‌های دیگر ارزشیابی معلم مانند نظرخواهی از دانش آموزان و دانش جویان و مشاهده‌ی کلاسی نیز سود جست و در جریان مصاحبه نتایج این ارزشیابی‌ها را به اطلاع معلم رسانید و درباره آن‌ها با او به بحث و گفتگو پرداخت (سیف 1387، 488-487).
مطلب مشابه :  نقش ورزش در پیشرفت تحصیلی