با بیشترین شدت را به ترتیب از A تا H نام گذاری نمود. در سال 1820 بروستر35 بیان نمود که این خطوط از فرایند های جذبی در جو خورشید ناشی می شوند.چند محقق دیگر مشاهدات مشابهی را در طیف های ستارگان، شعله ها و جرقه ها ملاحظه کردند. در سال 1834 ویت استون36که طیف های تولید شده بوسیله یک جرقه به جنس الکترودهای بکار رفته بستگی دارند.آنگسترم 37به نوبه خود مشاهده کرد که طیف های جرقه به نوع گاز موجود در اطراف الکترود نیز بستگی دارند. اکتشاف چراغ بنسن38سال 1856 بررسی طیف های شعله را بسیار ساده تر ساخت.کیرشهف 39وبنسن در سال 1859 یک طیف بین شعله ای را ساختند. این دستگاه جدید بررسی غلظت های کم عناصر را که بوسیله سایر روشهای موجود در آن ناممکن بود ممکن ساخت.
آنها همچنین نشان دادند که منشاء خطوط موجود در طیف های شعله عناصر هستند نه ترکیبات. بلافاصله در اختر شناسی و شیمی تجزیه کاربردهائی برای این تکنیک جدید ارائه شد.در پنج سال بعدی چهار عنصر جدید (Rb،Cs،Ti،In)به کمک طیف بینی نشری شعله ای کشف گردیدند.اولین تجزیه کمی مبتنی بر تکنیک نشر اتمی شعله ای بوسیله چمپیان،پلت و گرنیر در سال 1873 انجام گرفت . طیف سنجی اتمی تکنیکی برای تعیین ترکیب عناصربا استفاده از طیف سنجی الکترومغناطیس یا طیف جرمی است.تکنیکهای مختلفی در دسترس است وانتخاب بهترین روش کلیدی برای دستیابی به نتایج واقعی تر وقابل اعتماد تر است. به طور کلی سه روش تجزیه ای پذیرفته شده از طیف سنجی اتمی به نامهای نشر اتمی ، جذب اتمی و طیف سنجی جرمی وجود دارد که روش جذب اتمی خود به 4 دسته تقسیم می شود .
طیف سنجی جذب اتمی شعله (FAAS)
طیف سنجی جذب اتمی کوره گرافیتی ( GFAAS)40
طیف سنجی نشر نوری القایی پلاسما (ICP – OES) 41
طیف سنجی جرمی القایی پلاسما (ICP – MS)42 (27)
3-1-2 .طیف سنجی جذب اتمی (AAS)
طیف سنجی جذب اتمی در واقع براین اساس است که اتمهای آزاد نور را با توجه به خصوصیات طول موج عناصر جذب می کنند.درواقع تکنیکی که برای اندازه گیری مقدار عناصر شیمیایی موجود درنمونه های محیط زیست با اندازه گیری تابش جذب شده توسط عناصر شیمیایی مورد نظر است. اتمها امواج مرئی یا ماورای بنفش راجذب کرده وآنها رابه سطح بالاتر انرژی انتقال می دهند.روشهای جذب اتمی مقدار انرژی را در فرم فوتون نور که توسط نمونه ها جذب شده اندازه گیری می کنند.دتکتور آنها طول موج امواجی را که به نمونه ها انتقال یافتند را اندازه گیری کرده وآنها را با امواجی که از نمونه رد شدند مقایسه می کند(25).
انژی مورد نیاز برای هر الکترون که بخواهد از اتم جدا شود راانرژی یونیزاسیون گویندکه برای هر عنصر شیمیایی مخصوص به خودش است. هنگامی که الکترونها در اتم از یک سطح انرژی به سطح دیگر حرکت می کنندیک فوتون با انرژی E آزاد می شود.هر اتم دارای الگوی خاص خود از طول موج است که می تواند انرژی را با توجه به پیکر بندی خاص الکترونها در پوسته ی خود جذب کند. این تکنیک می تواند غلظت 62 عنصر مختلف را در محلولها اندازه بگیرد.
اگرچه طیف سنجی جذب اتمی مربوط به قرن نوزدهم می باشد ولی نوع مدرن این تکنیک در طول s1950 توسطAlen Wash ویک تیم شیمیدان استرالیایی که در 43CSIRO( کشورهای مشترک المنافع سازمان پژوهشهای علم وصنعت ) به طور وسیعی گسترش یافت(25).
اتنخابی بودن طیف سنجی جذبی بسیار حائز اهمیت است .چرا که هر عنصر مجموعه ی مختلفی از سطوح انرژی را داردوخطوط جذبی باریکی راتولید می کند.از این رو انتخاب مونو کروماتور برای به دست آوردن یک منحنی کالیبراسیون خطی ( قانون Beer – Lambert ) بسیار حیاتی است. مونوکروماتور یک بخش مهم از طیف سنجی جذب اتمی است .به این علت که برای جداسازی وتفکیک هزاران خطوط تولید شده توسط تمامی عناصر در نمونه ها کاربرد دارد.بدون یک مونوکروماتور خوب حدود جذب به شدت به خطر می افتد. مونوکروماتور برای انتخاب وتعیین طول موج خاصی از نور که به وسیله ی نمونه جذب می شود وبرای خروج سایر طول موجها کاربرد دارد.انتخاب طول موج خاص نور منجر به تعیین عناصر خاص می گردد. امواج جذب شده توسط مونو کروماتور به دتکتور منتقل می شود که ویژگی آن تبدیل سیگنالهای نوری به سیگنالهای الکتریکی برحسب شدت نور است(25).
این تکنیک برای اندازه گیری فلزات سنگین بسیار پر کاربرد است.از آنجا که فلزات سنگین برای محیط زیست وسلامت بشر حتی در غلظتهای بسیار کم هم دارای اثرات بسیار مضری می باشند، تعیین آنها بسیار مهم است.خصوصا” فلزاتی چون آرسنیک ، کادمیوم ، کرم ، مس ، نیکل وسرب. اتمیزه کردن وتبدیل مواد به پودر در طیف سنجی جذب اتمی به دو شکل صورت می گیرد.یکی از آنها شعله می باشد که از سوخت استیلن وهوا استفاده می گردد ودیگری کوره های گرافیتی است که برای فلزات کمیاب کاربرد دارد.
طیف سنجی شعله وکوره سالهاست که برای آنالیز فلزات به کار می رود.امروزه از آنها بیشتر از هر زمان دیگر برای تعیین فلزات وهمچنین در کارهای زیست محیطی استفاده می شود.به این دلیل که نیاز به تعیین پایین ترین حد تشخیص فلزات کمیاب برای آنالیز بسیار احساس می گردد.
با پیشرفت علوم ، روشهای طیف سنجی نشر نوری القایی پلاسما (ICP – OES) وطیف سنجی جرمی القایی پلاسما (ICP – MS) به دنبال جذب اتمی به وجود آمدند (25).
3-1-2-1.طیف سنجی جذب اتمی شعله (FAAS)

Leave a Reply