دانلود پایان نامه

فعلیت یافتن و تحقق زمینهها و فرصتهای هدایت و کمال آدمی و دسترسی او به عبودیت و سعادت حقیقی است؛ از این رو، پیشگیری از جرم در جهت این هدف غایی، ارزش و اهمیت والایی دارد.
لازم به ذکر است برخی با تفسیری مضیق از امر به معروف و نهی از منکر، آن را در زمره مکانسیمهای کنترل اجتماعی قرار دادهاند. از رویکرد اسلامی، نهی از منکر، فرایندی است که طی آن جامعه یا گروه افراد متدین با رفتارهای نابهنجار کجروانه، مقابله کرده و تلاش میکنند از این نابهنجارها جلوگیری کرده و آنها را به سمت هنجارهای دینی سوق دهند. به این ترتیب، معنای مفهومی نهی از منکر در یک جامعه دینی و اسلامی همان نظارت اجتماعی در معنای جامعهشناسی است. لازم به ذکر است بر خلاف برخی از آموزههای سیاست جنایی اسلام، مانند تعقیب، محاکمه و مجازات که تنها مرحله پس از وقوع جرم را شامل میشود و برخی دیگر مانند دفاع مشروع که زمان وقوع جرم را شامل میشود، امر به معروف و نهی از منکر، آموزهای است که به یک مرحله اختصاص نداشته، بلکه در تمام مراحل میتوان آن را به کار گرفت.
اهمیت فریضه امر به معروف و نهی از منکر از منظر امام علی (ع) تا بدانجاست که یکی از سفارشهای پایانی عمر ایشان (خطاب به امام حسن و حسین)، میباشد. در قسمتی از این وصیت آمده است: «… لا تترکوا الامر بالمعروف والنهی عن المنکر فیولی علیکم شرارکم ثم تدعون فلایستجاب لکم؛ امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که اشرار بر شما مسلط میشوند، آن گاه هرچه دعا کنید دعایتان مستجاب نخواهد شد.»
ایشان در سخنی دیگر ترککننده این فریضه را مرده زندهنما نامیده است: «… و منهم تارک لانکار المنکر بلسانه و قلبه و یده فذلک میت الاحیاء …؛ و گروهی دیگر نه با زبان نه با قلب و نه با دست با منکرات مبارزه نمیکنند این ها مردگان زنده نمایند.» «… و ما اعمال البر کلها والجهاد فی سبیل الله عند الامر بالمعروف والنهی عن المنکر الا کنفثه فی بحر لجی؛ تمام اعمال نیک و حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر همچون قطرهای است در مقابل یک دریای پهناور.»
2- ارتقای آگاهیهای عموم جامعه
در اندیشه امام علی (ع)، مبارزه با نادانی جزو اساسیترین برنامههای پیشگیری از انحراف و تباهی است. اولویت انجام این مهم بدان سبب است که حضرت، نادانی را به صراحت، ریشه هر بدی و منبع و معدن آن میداند. از دیدگاه آن معصوم، علت لغزش و انحراف رفتاری، عقیدتی و اخلاقی آدمی را باید در نادانی او جست. امام از سویی حکومت را به تعلیم دادن و آگاهی بخشیدن به مردم موظف میکند و این را از حقوق شهروندان بر حکومت میداند که به هیچ روی نباید ترک شود و در جای دیگر، منظور خویش از این دانش را تفسیر میکند: «بر امام و حاکم لازم است که معیارهای اسلامی و ایمان را به مردم تحت سرپرستی خویش بیاموزند.» از سوی دیگر ایشان، متفکران را به نشر دانش خویش و کوشش در جهت هدایت و تعلیم مردم موظف میسازد و سرانجام یکایک مردم اجتماع را به دانشاندوزی و کسب اطلاعات لازم سفارش میکند و آن را فریضهای بزرگ میشمارد: «یا دانا باش یا جوینده دانایی و جز این دو مباش که نابود خواهی شد».
امام علی (ع) در جای دیگر به فرزندش، امام حسن (ع) فرموده است: همانا قلب و ذهن خردسال، مانند زمین بکری است که هر بذری در آن افکنده شود، میپذیرد. بدین جهت من به تادیب تو قبل از آنکه قلبت سخت شود و عقلت به چیزی مشغول گردد مبادرت ورزیدم.» ایشان در جای دیگر میفرمایند: «غیرمنتفع بالعظات قلب متعلق بالشهوات؛ قلب و اندیشه که به شهوات تعلق پیدا کرد موعظهها نفعی بدان نخواهد بخشید.» این جمله دلالت بر آن دارد تا زمانی که شخص در دوران کودکی به سر میبرد و هنوز شهوات مادی و جسمانی بر او عارض نشده است بهترین زمان برای آموزش به اوست. با امعان نظر به این عبارتها میتوان گفت: توجه امام به تربیت صحیح کودکان بهعنوان یکی از عوامل پیشگیری از جرم (پیشگیری اجتماعی رشدمدار) در کلام ایشان مشهود است. علاوه بر این، ایشان در مقام عمل نیز به این امر اهتمام داشتهاند؛ بهطوری که با تمامی وظایف مهم اجتماعی‏ای که بر عهده داشتند، همواره قسمتی از وقت خود را به آموزش مردم، به خصوص آموزش بیچارگان اختصاص می‏دادند. «آن حضرت وقتی از جهاد فراغت پیدا می‏نمود، به تعلیم مردم و قضاوت در بین آنان می‏پرداخت.» امام باقر (ع) در این باره می‏فرماید: «کان علی (ع) اذا صلّی الفجر لم یزل معقبا الی أن تطلع الشّمس، فاذا طلعت اجتمع الیه الفقراء والمساکین وغیرهم من النّاس فیعلّمهم الفقه والقرآن، وکان له وقت یقوم فیه من مجلسه ذلک؛ روش امیر مؤمنان (ع) بر این بود که چون نماز صبح را به جای می‏آورد، تا طلوع خورشید به تعقیبات مشغول می‏شد و وقتی خورشید طلوع می‏کرد، به فقیران و بیچارگان و دیگران، فقه و قرآن می‏آموخت و در وقتی معین، برمی‏خاست و می‏رفت.

3- تامین نیازهای اساسی
انسان موجودی با نیازهای جسمی و روانی است که زندگیاش و تداوم آن به ارضای این نیازها بستگی دارد و کمیت و کیفیت ارضای این نیازها نیز در شکلگیری شخصیت متعادل، سالم و بهنجار یا به عکس شخصیت نامتعادل، منحرف و گمراه او نقش بسیار مهمی را ایفا میکند. از دیدگاه امام علی (ع)، عدم تامین یا تامین نامناسب هر یک از نیازهای اساسی انسان میتواند عاملی مهم در شکلگیری رفتارهای مجرمانه و منحرفانه باشد؛ از این رو برای پیشگیری از این گونه رفتارها لازم است اقدامهای ضرور از سوی حکومت، جامعه و افراد انجام شود. اشاره به برخی از این تدابیر و اقدامات میتواند راهگشا و مفید باشد.
1-3- تامین نیازهای اقتصادی و معیشتی: از دیرباز تاکنون درباره نقش فقر (به مفهوم عدم قدرت فرد در تامین نیازهای معیشتی و جسمی) در بزهکاری، بحثهای زیادی شده است. جهت مقابله با این پدیده شوم و پیشگیری از جرایم، افزون بر کوششی که هیات حاکمه اجتماع باید در رواج فرهنگ کار و تلاش انجام دهد، باید اموری چون ارایه دستمزد کافی، عدالت اجتماعی، تحت حمایت قرار دادن خانوادههای بدون سرپرست، ترویج فرهنگ ایثار و اطعام به نیازمندان را پیش گیرد و بدین سان یکی از سرچشمههای مهم بزهکاری را بخشکاند. این مهم به روشنی در سیره عملی و گفتار امام علی (ع) دیده میشود. حضرت گذشته از اینکه خود الگوی تمام عیار کار و کوشش بود، افراد را به کار و تلاش و استفاده از نعمتهای الهی فرا میخواند. اقدامهایی که او در دوران کوتاه حکومت خود انجام داد و کارگزارانش را به رعایت آنها سفارش نمود، بسیار در خور توجه میباشد.
امام علی (ع) در فرازهای مهم نامه 53 نهجالبلاغه به یکی از استانداران خود ابتدا به رفع مشکلات اجتماعی، اقتصادی و غیره توصیه میکند و سپس در مرحله دوم به موضوع نظارت، کنترل و مراقبت تاکید فرموده و نهایتا در مرحله سوم به مجازات و اجرای دقیق مقررات کیفری در مورد مجرمان و خائنان به مردم سفارش مینماید.
با توجه به آنکه فقر، موجب فزونی گناهانی چون فریبکاری، دزدی و جنایت می‏شود و انسان فقیر، ارزشهای اخلاقی را نادیده گرفته و تن به اعمالی می‏دهد که انسانیت او را تباه می‏سازد، امام علی (ع) در وصیتش به امام حسن علیه‏السلام می‏فرماید: « فرزندم! انسانی را که به دنبال نان شب است، ملامت مکن؛ زیرا کسی که نان شب ندارد، بسیار خواهد لغزید.» این سخن، نشاندهندهی توجه امیرالمومنین به تاثیر فقر در ارتکاب جرم و بهطور ضمنی اعتقاد ایشان به تامین نیازهای اساسی بهعنوان یکی از عوامل پیشگیری اجتماعی از وقوع جرم است.
2-3- پرداخت دستمزد کافی: امام علی (ع) در نامه خود به مالک اشتر، به وی سفارش میکند که قاضیان و کارمندان دستگاه قضایی را تامین کند تا احتیاج آنها به مردم کم شده و از نفوذ طماعان و حیلهگران در امان بمانند: «آن قدر به او ببخش که نیازهایش را برطرف کند و نیازش به مردم کم شود … تا از توطئه آنان نزد تو در مان باشد.» دقت در کلام امام به خوبی نوع رابطه مستقیم رفع نیازهای مادی و پیشگیری از فریب خوردن و گمراهی قضات را نشان میدهد. پدیده شوم رشوه، پایمال کردن حق ضعیف و مظلوم و بی اعتنایی به افراد کم درآمد در دادگاهها، ریشه در این موضوع دارد. امام علی (ع) برای دیگر کارگزاران حکومت نیز همین مطلب را به مالک سفارش میکند: «سپس روزی فراوان بر آنان ارزانی دار که با گرفتن حقوق کافی در اصلاح خود بیشتر میکوشند و با بینیازی، دست به اموال بیتالمال نمیزنند و اتمام حجتی بر آنان است اگر فرمانت را نپذیرند یا در امانت تو خیانت کنند.»
بر اساس گفتار علی بن ابیطالب (ع)، بیتوجهی به نیازهای معیشتی کارمندان، زمینه رعایت قوانین حکومتی و قواعد و مقررات اخلاقی را از بین میبرد؛ به همین جهت، حضرت، هشدار میدهد که اگر نیازهای مادی کارمندان تامین شده باشد، حتی افراد نادرست نیز بهانهای برای دزدی و خیانت و رشوهخواری نخواهند داشت؛ اما اگر نیازهای مادی آنان تامین نشده باشد، فشار احتیاج، آنها را از راه راست منحرف میسازد و روحیه امانتداری را در آنان متزلزل میکند و زمامدار نیز حجتی بر آنان نخواهد داشت؛ زیرا سرقت و خیانت خود را توجیه میکنند و گناه آن را به گردن زمامداری که آنها را در محرومیت و نیازمندی نگاه داشته و در عین حال، اموال مردم را زیر دستشان قرار داده است، خواهند انداخت.
3-3- اصلاح نظام مالیاتی: امام علی (ع) با ارایه برنامه‏ها و سیاست‏هاى اصولى در حوزه مالیات‏ها به دنبال تامین اهداف کلان عمران و حفظ سطح زندگى مردم (ثبات قیمت‏ها) در سیاست‏هاى اقتصادى خود بود. سیاست آن امام در مالیات‏هاى ثابت مانند زکات، اجراى صحیح آن بود. اعتماد به مردم و جلب مشارکت آنان از طریق اتخاذ روش خودارزیابى و خودتشخیصى در کنار اخلاق و رفتار پسندیده عاملان زکات و رعایت دقیق قوانین توسط آنان، ثمره‏اى است که از سیاست‏هاى معنوى و حکیمانه امام علی (ع) به دست آمد. امیرالمومنین در وضع مالیات‏ها (اجرت) از املاک دولتى (زمین‏هاى خراجیه)، توجه خاصى به رشد و تولید و وضع مردم داشت. از این رو به شدت از سنگینى بار مالیات در حکومت علوى نهى شده است.
امام علی (ع) اصلاح نظام مالیاتی را مبنا و پایه دیگر اصلاحات دانستهاند؛ چرا که همه مردم را نانخور و مالیاتدهندگان برمیشمرد و آبادانی شهرها و ولایات را وابسته به آن میداند. آن حضرت در اصلاح نظام مالیاتی سفارش میکند: باید به گونهای رفتار شود که مصلحت مالیات دهندگان نیز مدنظر قرار گیرد تا آنان از انجام دادن این مهم سر باز نزنند. در قسمتی از سخنان آن حضرت چنین آمده است: «در کار خراج، چنان بنگر که صلاح خراجدهندگان باشد؛ زیرا بهبود خراج و خراجدهندگان، عامل اصلاح امور قشرهای جامعه است و تا کار خراجدهندگان سامان نپذیرد کار دیگران سامان نگیرد که مردمان، همگان هزینهخوار خراج و خراجدهندگانند.» به همین جهت است که امام علی (ع) در وضعیت بد اقتصادی و جغرافیایی چون آفتزدگی، کمی نزولات آسمانی و خشکسالی، به تخفیف در گرفتن مالیات سفارش میکند.

مطلب مشابه :  مقاله رایگان درمورد مسئولیت کیفری

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مبحث دوم- پیشگیری وضعی
پیشگیری وضعی، نوعی از پیشگیری غیرکیفری یا کنشی است که تاکید بر وضعیت و موقعیت، زمان و مکان وقوع جرم دارد؛ به گونهای که ارتکاب جرم برای بزهکار سختتر میشود، یا فرصت ارتکاب جرم از وی گرفته میشود و یا خطر شناسایی و دستگیری وی را افزایش میدهد.
این نوع از پیشگیری امروزه در بیشتر نظامهای حقوقی معاصر، پیشبینی و مکانیسمهایی برای آن، طراحی شده است. نگاه به آموزههای مکتب اسلام نیز گویای آن است که پیشگیری وضعی در اسلام و بویژه در سیره امام علی (ع) نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، در گفتار نخست این مبحث به پیشگیری وضعی در نظام حقوقی معاصر پرداخته میشود و در گفتار دوم در خصوص پیشگیری وضعی از منظر آن حضرت سخن گفته خواهد شد.

گفتار نخست- پیشگیری وضعی در نظامهای حقوقی
در عصر کنونی،

Leave a Reply