تاریخ مختصر آموزش از راه دور

نخستین شکل آموزش از راه دور آموزش مکاتبه­ای بوده است. آموزش مکاتبه­ای برای چندین نسل، جریان اصلی بخشی از آموزش بزرگسالان بوده است. تحصیلات مکاتبه­ای با استفاده از سیستم پستی فراگیر گردید. آموزش مکاتبه­ای که ره آورد نیمه­ی دوم قرن نوزدهم بود بدلیل کمبود ارتباط بین فراگیر و یاددهنده که در آموزش ضروری است نتوانست گسترش یابد و بصورت آموزش ضمنی و فرعی باقی ماند. با پیدایش تکنولوژی ارتباطی جدید، امکانات تازه­ای برای آموزش فراهم آمد و درنتیجه، از آغاز نیمه­ی دوم قرن بیستم، با تحول آموزش مکاتبه­ای شکل دیگر آموزش بانام آموزش از راه دور پا به عرصه وجود گذاشت. یکی از عوامل پیدایش این آموزش را می­توان پیشرفت تکنولوژی دانست. درحقیقت آموزش از راه دور به موازات تکامل فناوری جدید، از دل آموزش مکاتبه­ای پدید آمد (ملک افضلی،1382: 112).

آموزش از راه دور با تغییر شکل از متون نوشتاری به تلویزیون آموزشی، شاهد تحول بزرگ بوده است و جای آموزش مکاتبه­ای که تا آن زمان بصورت مطلوب پذیرفته شده بود را گرفت  و به این ترتیب، تلویزیون و رادیو آموزشی به شهرت رسید (بانی مجهور،1383: 87). با رشد سریع تکنولوژی، تجهیزات وسیعی در آموزش از راه دور ایجاد شد، بطوریکه اوایل1970 میلادی با اختراع اینترنت، استفاده از کامپیوتر به منظور ارائه آموزش از راه دور مطرح و مورد توجه قرار گرفت. این استفاده محدود به پست الکترونیکی و گروه­های مباحثه­ای بود تا اینکه در اوائل دهه­ی1990 میلادی با اختراع وب جهان گستر(www) و ظهور نسل جدیدی از تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری آموزشی از راه دور به شیوه­ی جدید و با تکیه بر آموزش­های مبتنی بر وب فراگیر شد که این امر با نگاه آماری به افزایش دانشگاههای متوالی آموزش از راه دور قابل مشاهده است (حسینی مقدم و دیگران،1381: 54).

مطلب مشابه :  نقش مدرسه و آموزش و پرورش در اشاعه فرهنگ صلح

2-1-4-1-2-اصول آموزش از راه دور

برخلاف نظام­های معمول دانشگاهی که”  استاد محور” است. آموزش از راه دور” فراگیر محور” یا ” دانشجو محور” است. در این نظام، دانشجویان در مرکز فعالیت­های آموزشی قرار دارند و توجه بیشتری به شایستگی­ها و قابلیت­های آنان می­شود. این موضوع نشان می­دهد که از میان اصول آموزش از راه دور، چندین اصل زیر اهمیت بیشتری برخوردار است که مستقیم و غیرمستقیم در تحقق هدف­های آموزش از راه دور تاثیر دارند؛

 

1- اصل یادگیری کامل یا یادگیری درحد تسلط:

مطابق این اصل، شرایط یاددهی- یادگیری بعنوان کانون فرآیند آموزش طوری تنظیم و فراهم   می­شوند که همه دانشجویان بتوانند همه قابلیت­های تعیین شده را بطور کامل کسب کنند. توجه به این اصل یکی از ضرورت­های اساسی نظام آموزش از راه دور محسوب می­شود.

2- اصل فعالیت یادگیرنده:

مطابق این اصل، یادگیرنده برای کسب دانش و آگاهی لازم تا سطوح کار بستن و خلاقیت باید از توانائی­ها و قابلیت­های فردی خود حداکثر استفاده را بکند و در این راه به کمترین کمک معلم متکی باشد ( ابراهیم زاده،1373: 99).

3- اصل یادگیری توزیعی:

در این اصل، محیط آموزشی توزیعی، رویکردی” فراگیر محور” دارد و در این محیط با استفاده از تکنولوژی­های مختلف، فرصتی برای انجام فعالیت­های با ایجاد تعامل میان مکان و زمان فراهم می­آید.

4- اصل حفظ فاصله بین فراگیر و آموزشگر:

این اصل ضمن تاکید بر حفظ و تقویت تعامل بین عناصر آموزش در نظام آموزش از راه دور، هرگونه ارتباط آموزشی را در فرآیند یاددهی- یادگیری از طریق رسانه بصورت غیرمجاورتی و در حداقل ارتباط­های حضوری تعریف کرده است (فراهانی،1380: 133).

مطلب مشابه :  مفهوم پساساختارگرایی از دیدگاه روانشناختی

ممکن است بنظر آید که رعایت چنین اصولی منحصر به آموزش از راه دور نیست ولی با توجه به تفاوت­های نظام آموزش از راه دور با نظام­های سنتی، روشن می­شود که باوجود یکسان بدون محتواها، اهداف و انتظارات، بدلیل ماهیت این نظام و کارائی روش­های آن، توانائی آن برای حرکت بر مبنای اصول فوق بیشتر از نظام­های سنتی است. بویژه اینکه زمان، مکان و سرعت یادگیری در این نظام مناسب با توانائی­ها و امکانات خود یادگیرنده تعیین می­شود.(همان : 134).