ابعاد پاسخگویی

بعد مفهومی

بطور کلی پنداره شناختی موجود درباره نقش و ضرورت پاسخگویی به محیط، چیستی، ابعاد، ویژگیها، ارزشها و الزامات اساسی آن است. به عبارتی، بعد مفهومی بر ضرورت و مزایای پاسخگویی به شرایط و اقتضائات ناشی از آن در محیط متغیر بیرونی و چالش های درونی سازمانی، مفهوم کلی و هدف از پاسخگویی، قلمرو، رویکردها، فرآیندها و روش های پاسخگویی، ویژگیها و ارزشهای کارکردی پاسخگویی و الزامات و ملاحظات در جهت تحقق موثر پاسخگویی به محیط اشاره دارد(ترک زاده، 1388).

 

بعد ساختاری

هر گونه جهت گیری، ترتیبات و سازوکارهای درونی و حیطی تمهید شده است که منجر به پاسخگویی بموقع و مناسب خواهد شد. این بعد مهم، از سه جنبه قابل بررسی است: جهت گیری راهبردی روشن و مناسب،طرح سازمانی و بستر فرهنگی (ترک زاده، 1388). منظور از جهت گیری راهبردی (استراتژی) روشن و مناسب بیا ماموریت ها و مطلوبیت ها، خط مشی ها و اهداف کلی وعینی دانشگاه برای تمام واحد های کاری و افراد است تا بر آن اساس بتوانند به شرایط درونی و محیطی پاسخگو باشند. طرح سازمانی، ترتیبات و ساز و کارهای سازمان یافته مناسبی برای تحقق موضوع در راستای جهت گیری راهبردی می باشد. برای این منظور چهار عامل را می توان برشمرد:

1)سیستم ویژه ای برای بستر سازی، پشتیبانی، هدایت فعالیت های پاسخگویی

2)سیستم ساختاری که مبنای تقسیم کار، همکاری و هماهنگی سیستم ها، واحدها و افراد و فعالیت ها در راستای پاسخگویی

3)سیستم ارزیابی و یادگیری سازمانی برای فعالیت ها و نتایج حاصل و یادگیری سازمان یافته تجارب

4)سیستم منابع انسانی که شامل سازوکارهای کارآمد برای گزینش، کارگماری و آموزش و بهسازی، ارزیابی عملکرد و تشویق افراد در خصوص پاسخ های به موقع و مناسب به محیط داخلی و بیرونی باشد.

مطلب مشابه :  هفده راه اشنایی با بیماری اتیسم

 

بعد عملکردی

در نهایت منظور از بعد عملکردی مجموعه فعالیت ها و اقداماتی است که در هت پیشبرد و تحقق پاسخگویی به عمل می آید، این فعالیت ها و اقدامات را می توان در سه دسته کلی تقسیم کرد: فعالیت های اصلی(مرکزی)، اقدامات زمینه ساز و پشتیبان، ملاحظات عملکردی(ترک زاده، 1388).

فعالیت های اصلی به فرآیند(تشخیص، جهت گیری، اجرا، ارزشیابی، یادگیری) و رهبری و مدیریت(تشخیص و جهت گیری راهبردی، هدفگذاری، برقراری ارتباطات اثربخش، هدایت و کنترل) می پردازد، به طوریکه فرآیند رهبری و مدیریت برای پاسخگویی، با فراهم شدن اطلاعات مورد نیاز از شرایط و اقتضائات، امکان عمل پاسخگویی مناسب و به موقع را فراهم می کند. در واقع فعالیت های اصلی با استفاده از ساختار و روابط پویا با محیط درونی و بیرونی، اطلاعات مناسب را از محیط و با توجه به اقتضائات ان کسب می کند و فرایند پاسخگویی با تشخیص شرایط و اقتضائات، جهت گیری بر مبنای استراتزی های روشن و اجرای پاسخگویی و در نهایت با تکیه بر سیستم ارزیابی و یادگیری سازمانی انجام می شود، در واقع سازمان به این نحو، بر حیط بیرونی و درونی کنترل اعمال می نماید و با تکیه بر کنترل اقدام به پاسخگویی می نماید به نحوی که نتایج پاسخ ها قابل ارزیابی و کنترل است.

اقدامات زمینه ساز و پشتیبان گاهی همزمان و مستمر و گاهی قبل از شروع به فعالیت های اصلی و با سایر فعالیت ها و اقدامات مرتبط با آن انجام می شود(ترک زاده، 1388). از جمله مولفه های این حوزه می توان بهسازی حرفه ای و توانمند سازی افراد، بر قراری ارتباطات موثر، ترغیب به نواوری و ایجاد و توسعه فرهنگ پاسخگویی را نام برد.

مطلب مشابه :  راهنمای دانلود و نصب درایور پرینتر

ملاحظات عملکردی نیز به معنای توجه به برخی ملاحظات ویژه و رعایت عملی برای پاسخگویی است. مولفه های حوزه مذکور به شرح ذیل است:

  • وجود طرح و الگوی سیستمی جهت شناسایی محیط واقتضائات آن و پاسخگویی به آن ها.
  • توجه به شرایط و اقتضائات فرهنگی و اجتماعی موجود.
  • انتشار نتایج حاصل از پاسخگویی در سطح دانشگاه.
  • حمایت روشن و موثر مدیریت ارشد از پاسخگویی