دانلود پایان نامه

2-1-مقدمه:
اعتیاد نیز همانند بیماری های مختلف از چندین عامل نشأت می گیرد. تلاش درجهت شناخت بیماری اعتیاد و پیشگیری و درمان آن امری است ضروری که باید از طریق آموزش های گروهی به عموم مردم صورت گیرد ( محمدی، 1387).
آمارهای منتشر شده از سوی سازمانهای بین المللی ،به خصوص سازمان جهانی مبارزه با مواد مخدر و سازمان یو نسکو حاکی از افزایش آمار مصرف این مواد در سطح جهان است، تنها تفاوت موجوددر بین تمام کشورها در رده های سنی متفاوت میل به مصرف مواد و نوع الگوی مصرف مواد است .بر هیچکس پوشیده نیست که افزایش مصرف ومیل به مصرف مواد تیشه به ریشه بنیادهای اخلاقی ، اقتصادی و اجتماعی یک جامعه می زند و آن را از درون دچار فساد کرده و در نهایت به انحطاط می کشد .این مشکل امروزه آن چنان خود نمایی می کند که هیچ کشوری نمی تواند خود را کاملا” از آن مصون بداند (پوراسلامی، 1383).
2-2-تاریخچه مواد مخدر:

برای آشنایی با مواد مخدر نمی توان زمان مشخصی را عنوان کرد ولی بشر از آغاز زندگی برای تسکین و کاستن درد های خود از بوته هایی که مواد تخدیرکننده در برداشته استفاده می نمودند. مردم ارو پا از چهار هزار سال پیش بر اثر ات ضد درد و تخدیری با افیون آشنایی داشتند
سومریان این ماده را استعمال و آن را گیاه شادی می نامیدند . تریاک و ترکیباتش در تمامی
دوره های تاریخ بابل، مصر ،روم وجود داشته و بالاخره عده ای معتقدند که مجارستان اولین کشور
ارو پایی است که با خشخاش آشنا شده و گیاه شنا سان آنها 1200 سال قبل از میلاد آن را شناخته اند و شیرابه اش را به کار می بردند. یونانیان در زمان سقراط به آثار مصرف تر یاک واقف بودند و از آن استفاده می کردند ،هندیان نیز در شمار نخستین ملتی هستند که به گیاه مخدر کوکنار (خشخاش) آشنایی پیدا کرده بودند ( پور اسلامی، 1383).
2-3-تعریف اعتیاد:
اعتیاد عبارت است از یک پدیده زیستی که به بدن این امکان را میدهد که خود را
تدر یجا” با پاره ای ازمواد سمی سازش دهد و مصرف روزمره از این مواد راکه برای یک موجود زنده به کل کشنده است تحمل کند (پور افکاری، 1384).
در سال 1984 سازمان بهداشت جهانی به این نتیجه رسید که اصطلاح اعتیاد دیگر اصطلاح عملی نیست و اصطلاح وابستگی دارویی رابه جای آن توصیه کرد. مفهوم وابستگی مواد در
چند دهه معانی رسمی بسیار و فراوانی داشته است. اساسا” در ارتباط با تعریف وابستگی از دو مفهوم وابستگی جسمی ، وابستگی رفتاری می توان یاد کرد. وابستگی : نوعی سندروم بالینی است که باعث تظاهرات رفتاری ، شناختی و فیزیولوژیکی می گردد وفرد مصرف مواد را به رفتارهای دیگر ترجیح می دهد (پورافکاری، 1384).
2-4-مراحل پیشگیری از اعتیاد :
1- پیشگیری اولیه برای جلوگیری از شروع استعمال مواد مخدر
2- پیشگیری ثانویه شامل شناسایی به موقع افراد وابسته به مواد و معرفی آنها برای مراکز درمانی و باز پروری
3 -پیشگیری ثالث شامل درمان کسانی که تحت تأثیر مصرف شدید مواد مخدر قرار گرفته اند.(مناجاتی وهمکاران ،1384).
2-5-درمان بیماری اعتیاد :
الف -عملیات سم زدائی به وسیله متادون یا مواد غیر افیونی و ارتباط با پزشکان مربوطه
ب -عملیات باز توانی و باز پروری توسط متخصصان روان شناسی ،جامعه شناسی ،زیست شناسی ،مدد کاری اجتماعی برای بهبود بخشیدن به شرایط و کیفیت زندگی افراد وابسته به مواد و بکار گیری فعالیت های روان درمانی ،خانواده درمانی ،گروه درمانی،گروه های حمایت ازبستگان می باشد(زارع،82).
2-6-تعریف گروه وگروه درمانی:
کلمه گروه معانی و کاربردها ی متعددی دارد و با کلماتی نظیرتوده ،انبوه خلق ،اجتماع ،سازمان و دسته بکار می رود. گروه تعاریف گوناگونی داردکه عبارتنداز:1- تجمع دو نفر یا بیشتر که با یکدیگر ارتباط ومشارکت دارند 2- تجمع عده ای از افراد که عملکرد مشترک و هدف مشخص دارند و از قوانین و مقررات درون گروهی خاصی تبعیت می کنند 3- تجمع هدف دار دو نفر یا بیشتر که با یکدیگر نقش متقابل دارند 4- مجموعه ای از افراد که در ارتباط با یکدیگر هستند و هر فرد از نقش های خود در درون گروه آگاهی دارد ( شفیع آبادی، 1372 ).
به اعتقاد اولسن (1970)گروه درمانی یک سلسله فعالیت های سازمان یافته است که گاهی یک وهنگامی دو مشاور با تقریباهشت تا ده نفر شرکت کننده دور هم می نشینند وتلاش می کنند به تجزیه وتحلیل موضوع خاصی بپردازند تابتوانند راه حل مناسبی برای مشکل گروه بیابند.از اینروهدف گروه درمانی در وهله اول معمولا حل مشکل ودر مرحله بعد جلوگیری از بروز مشکلات می باشد (شفیع آبادی،1386).
گروه درمانی آموزش مهارت حل مسئله برای افراد مشروح زیر مناسب می باشد :
1 -افرادی که بعد از دریافت یک در مان مناسب سوء مصرف مواد مخدر نتوانند پاک بمانند.
2-افرادی که با وجود حضور پیوسته در گروه های معتادین گمنام هنوز نمی توانند پاک شوند. 3-افرادی که پس از یک مدتی پاکی دوباره به مصرف مواد مخدر روی می آورند.
4-افرادی که به شکل پیوسته و دوره ای بین پاکی و عود حرکت می کنند(زارع،1383).
2-7-دیدگاه های مختلف درموردعلل وعوامل موثر پرخاشگری درافراد وابسته به مواد:
2-7-1-دیدگاه زیستی:
میزان همگامی ارثی بالاتری درخانواده های افرادخشن دیده می شود وعوامل زیستی متعددی مانند تاثیر داروها وسوءمصرف مواد،سطح هورمونها،صدمه به مناطق خاص مغز وناقلان عصبی به تناوب در فرایند خشونت دخیل دانسته شده اند(بردبار،86).
2-7-2-دیدگاه فروید:
پس از بروزجنگ جهانی اول،فروید غریزه ای به نام انیروی مرگ عنوان کرد که انرژی آن درجهت تخریب زندگی است.درواقع پرخاشگری درافراد به طور عمده ازتغییر جهت غریزه خود تخربی گر مرگ به سمت دیگران ریشه می گیرد(همان منبع).
2-7-3-دیدگاه یادگیری اجتماعی:
خشونت،رفتاری است که مثل سایر فعالیتها اکتساب وحفظ می شود.از نظر این دیدگاه خشونت فردی ریشه درعواملی چون تجربه گذشته فرد پرخاشگر ،یادگیری وطیف وسیعی از عوامل مربوط به موقعیت بیرنی اودارد. تجربه رفتارهای متضاد والدین،مصرف مواد درمنزل،فقدان کارکردهای مناسب خانواده ،مشاهده مصرف مواد توسط والدین وخشونت آتی می تواند احتمال ارتکاب کودکان به خشونت خانوادگی ونیز مصرف مواد رادربزرگسالی افزایش دهد که تداوم بین نسلی اعتیاد وخشونت را همراه باتغییرات ساختاری خانواده به دنبال دارد ودراین شرایط رواج دورباطل اعتیاد وخشونت خانوادگی افزایش می یابد(همان منبع).
2-7-4-دیدگاه اسناد:
اسنادهای همسران وکودکان درمورد شرایط زندگی ،به رضایت وخشونت آنها ازخانواده بر می گردد.همسران افراد معتاد ،احتمالاًمشکلات زناشویی ورفتارهای منفی وپرخاشگرانه شوهر یاهمسر معتاد رابه وبژگی های شخصیتی کلی اونسبت می دهند واین رفتارها راتعمدی،بابدخواهی ومستحق سرزنش می دانند.ازعوتقب اسنادهای منفی ونامناسب،کاهش رضایت خانوادگی وکیفیت سیستم حمایتی خانوادگی است که خود رابطه مستقیمی با خشونت های خانوادگی دارد(همان منبع).

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد درمورد مهارتهای اجتماعی

2-8-عوامل خطر ساز(فردی،خانوادگی،محیطی) درشکل گیری پرخاشگری واعتیاد:
2-8-1-عوامل فردی:
ویژگی های شخصیتی ورفتارهای مرتبط با اعتیاد وخشونت خانوادگی که باهم ،همپوشی زیادی دارند،ازجمله :بیش فعالی،مزاج دشوار،دلبستگی آسیب دیده نسبت به مادر،فعالیت جنسی زودرس،رفتارهای ضد اجتماعی ،فرار از خانه ،بازداری اجتماعی پایین،مشکلات تعاملی باهمسالان،انزوای اجتماعی ومحرومیت اجتماعی باعث شکل گری اعتیاد وپرخاشگری در افراد می گردد(بربار،86).
2-8-2-عوامل خانوادگی:
عواملی که بیشترین ارتباط رابا خشونت خانوادگی واعتیاددارند عوامل مربوط به والدین وخانواده است،عوامل خانوادگی درگیر دراین مسئله شامل رفتارهای بدین شرح است: ناسازگاری والدین،محیط زندگی فقیرانه،تدابیر انضباطی فوق العاده خشن،تعارض بین والدین،ارتباط درون خانوادگی ضعیف،غیبت ودردسترس نبودن والدین،انزوای اجتماعی خانواده ووجود یانبود حمایت نزدیکان بدیهی است،والدینی که اعتیاد دارند ازبرآوردن صحیح ومناسب نیازهای عاطفی،برانگیختن انگیزه تحصیلی وتأمین نیازهای اولیه فرزندان خود ناتوان می باشند ووقت آنها صرف تهیه مواد مخدر می شود واین شرایط تامرحله ترک ورها کردن فرزندان نیز پیش می رود(همان منبع).
2-8-3-عوامل محیطی:
متغیرهای مربوط به محیط زندگی نیز به هردوعامل (فردی وخانوادگی)تاثیر می گذارند این عوامل شامل هنجارهای اجتماعی،آشفتگی در محیط همسایگان،محروم شدن ازحقوق فرهنگی-اجتماعی وعدم دسترسی به تعلیم وتربیت اجتماعی مناسب.عملکرد آموزشی ضعیف،فرار ازمدرسه وافت تحصیلی نیز عواملی هستند که خطر مصرف مواد رادر نوجوانان افزایش می دهند .این عوامل باوجود کودکان آسیب دیده ونیز خانواده های درگیر اعتیاد ارتباط نزدیکی دارند(همان منبع).
2-9-رویکردهای مختلف درمان در اعتیاد:
2-9-1- رویکرد روان کاوی :
این رویکرد از نظریه فروید (1689) یکی از بزرگترین دانشمندان تاریخ بشر و در نظریه های پیروان وی ریشه گرفته است .اعتقاداین رویکرد چنین است که نیاز انسان وابسته به مواددرواقع نوعی احساس تعلق داشتن راتسهیل می کندکه نشان دهنده یک خواسته و میل
پنهان (از دوران کودکی تا اکنون) در فرد همراه می باشد .درمان ،شامل شناسایی امیال وخواسته های سرکوب شده در دوران کودکی و جایگزینی مناسب به جای آنهااست(بک، ترجمه: گودرزی،80).
2-9-2-رویکرد شناختی رفتاری :

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

این رویکرد از نظریات روانشناسی چون پاولف(1849)،واتسون( 1384 )،بک( 1976 )الیس (1962) ریشه گرفته اعتقاد براین است که اعتیادنوعی رفتار آموخته شده است که به وسیله عواقب و همانند هایی مانند اثرات لذت بخش مواد تقویت می گردد. درمان، شامل شناسایی محرکها و آموختن چگونگی اجتناب ازاین گونه محرکها و خاموش شدن پاسخ های شرطی به این محرکهااست. در بعد شناختی هدف اصلی درمان ایجاد افکارو رفتارهای مناسب درفردبرای مقابله به مصرف مجدد مواد است(همان منبع).
2-9-3-رویکرد آموزش روانشناختی:
این رویکرد تا حدود زیادی ریشه در نظریه شناختی رفتاری دارد و گروه را نسبت به عواقب رفتاری ،جسمی و روانشناختی مصرف مواد آگاه میسازد. همچنین فردرا نسبت به نشانه های محیطی و اجتماعی که میتواند موجب بر انگیختن تمایل مصرف مواد و عود شوند آگاه می سازند. فرددرگروه یاد می گیرد که از افرادآلوده بپرهیزد و دوستان سالم و نیز فعالیت های مثبت را
جایگزین نماید. هدف ازدرمان ،ازبین بردن معضلات موجود در زندگی که موجب گرایش به مصرف مواد می گرددندو باز سازی کردن شیوه های صحیح زندگی وهمچنین پیش بینی و شناخت موانع بهبودی و حل مشکلات زندگی می باشند(همان منبع).
2-10-دیدگاه های مختلف درمورداعتیاد:
2-10-1-اعتیاد به عنوان یک عامل غیر اخلاقی :
براساس این دیدگاه اعتیاد به مواد به دلیل اثرهایی که از خود بجا میگذارد عملی غیراخلاقی است و گناه محسوب میشود که افرد بایستی از آن اجتناب کنند. کشورهای کثیری ضمن غیرقانونی شمردن سوء مصرف مواد روانگردان ، قوانین مختلفی جهت مجازات معتادان به موادمخدروضع کرده اند و کنترلهای شدیدوخفیف برتولید،ورود،توزیع،خریدوفروش و مصرف مواد افیونی اعمال می گردد(زارع،82).

مطلب مشابه :  دانلود رایگان پایان نامه روانشناسی درباره ابراز وجود

2-10-2-اعتیاد بعنوان یک بیماری :
براساس این دید گاه که بیشتر جنبه پزشکی دارد فرد به دلیل شرایط زیستی خود مانند زمینه های ژنتیکی برای اعتیادآمادگی دارد وبنابراین اعتیاد خارج ازاراده فرد است(همان منبع).
2-10-3-اعتیاد بعنوان یک رفتار غیرانطباقی
براساس این دیدگاه همانطور که هرانسانی رفتارهای گوناگون به اوآموخته میشود، رفتارهای اعتیادگونه نیزآموخته میشوند. بنابراین شرایط محیطی ، خانوادگی ، اجتماعی ، شخصیتی و روانی فرد باعث شکل گیری رفتارهای اعتیادگونه می شوند (توماس ، 1999).
2-11-فرایندهای شناختی اعتیاد:
مارلت وگوردن ( 2000) چهار فرایند مربوط به اعتیادراکه منعکس کننده مدلهای
شناختی هستند توصیف میکند:1 -احساس بسندگی شخصی 2- انتظار درمورد پیامدها3- اسنادهای علی 4- فرایندهای تصمیم گیری(زارع،82).
2-11-1-احساس بسندگی شخصی:
به نوع قضاوت شخص درمورد توانایی خودبرای مواجه شدن با موقعیت اخیر یا موقعیت های چالش آمیز یا پرخطر اطلاق میگردد. نمونه های اعتقاد به بسندگی بالا عبارتند از( میتوانم بطور موثری باوسوسه مصرف مواد مقابله کنم یامیتوانم به مواد نه بگویم)نمونه هایی ازاعتقادات مربوط به پایین بودن احساس نابسندگی عبارتند از (برده مصرف مواد هستم. نمیتوانم بدون مواد روز راسپری کنم ) مارلات معتقد است که سطوح پایین احساس بسندگی شخصی با عود و مصرف موادهمراه است و سطوح بالای احساس بسندگی شخصی ، با پرهیز ازمصرف موادمخدرهمراه است (همان منبع).
2-11-2-اسنادهای علی:
به اعتقادات فرد به این که مصرف دارو به عوامل درونی یا بیرونی قابل استناد است اطلاق می شود . برای مثال فردممکن است دارای اعتقادات زیرباشد(( همه همسایه های من خود شان موادمخدراستفاده میکنند” عامل بیرونی ” یا ” من از نظر جسمی به الکل اعتیاد دارم و بدنم بدون آن نمیتواندزنده بماند” ( عامل درونی ) که به احتمال زیاد این عقایددرفرد منجر به ادامه مصرف موادمخدر میگردد.زیراکه فرد مصرف مواد راازقبل تعیین شده و خارج ازکنترل خود می بیند(همان منبع).
2-11-3-انتظار درمورد پیامدها:
به عقیده الیس وقتی حادثه فعال کننده ای برای فرداتفاق می افتد اوبراساس تمایلات ذاتی خود ممکن است دو برداشت متفاوت از آن حادثه داشته باشد .یکی برداشت افکار ، عقاید و باورهای منطقی و عقلانی و دیگری برداشت افکار، عقاید و باورهای غیرمنطقی و غیرعقلانی می باشد . افرادی که افکار و باورهای منطقی و عقلانی راانتخاب میکنند دارای شخصیت سالمی هستند در حالتی که فرد تابع و دستخوش افکار و عقایدغیرمنطقی و غیر عقلانی خود باشد در این حالت فردی است مضطرب و غیرعادی که دارای شخصیتیی ناسالمی است وتا
زمانی که تفکر غیر منطقی ادامه یابد اختلالات عاطفی نیزبقوت خودباقی میماند وباعث افزایش ومیل به مصرف مواد در فرد می گردد(همان منبع).

2-11-4-فرایندهای تصمیم گیری:
مصرف موادوعوددرافرادوابسته به مواد یک فرایند شناختی تصمیم گیری است که مصرف مواد نتیجه تصمیم گیریهای عدیده هر فردمی باشد و بسته به این که تصمیم گیریها درست (منطقی)یا غلط(غیر منطقی) باشند منجر به مصرف یاعدم مصرف می شوند)همان منبع).
2-12-پیشینه تحقیق:
2-12-1-تحقیقات انجام شده درداخل کشور :
محمد نژاد (1379) پژوهشی تحت عنوان علل گرایش به مواد مخدر وتاثیر آن در پیدایش خشونت وارتکاب جرم انجام داد. نتایج پژوهش نشان داد پیشگیری از آسیبهای اجتماعی به ویژه اعتیاد بیشتر از باز پروری معتادان واجد اهمیت است وهمچنین در زمینه پیشگیری از اعتیاد باید مصون نگه داشتن خانواده ها را ازآسیبهای اجتماعی وارتقاءبخشیدن سطح سلامت روان خانواده در درجه اول برنامه های مبارزه با جرم وخشونت معتادین به حساب آورد.
صالحی(1379) در جمعبندی تحقیقات انجام شده در خصوص اعتیاد معتقد است اختلاف وتنش بین والدین ،جدایی و طلاق ،کمبودهای عاطفی،رفتارهای خصمانه واعتیاد در خانواده های آنان باعث روی آوردن نوجوانان وجوانان به مصرف مواد مخدر می گردد.
منوچهری (1379) در تحقیق خود تحت عنوان بررسی رابطه بین خانواده های آسیب دیده ومیل به مصرف مواد مخدرتوسط فرزندان آن خانواده،به این نتایج دست یافت که وجود والدین معتاد،فقر ،بیکاری،تشنج در محیط خانواده ،منازعات ومشاجرات ناشی از اعتیاد باعث افزایش وشدت مصرف مواد توسط فرزندان آن خانواده به مواد مخدر می گردد.
ابراهیمی (1380) درجمعبندی تحقیقات انجام شده در خصوص بررسی اثر بخشی مصرف مواد مخدر برشکل گیری پرخاشگری دراعضاءخانواده معتقد است مصرف مواد مخدر حتی دریک عضو ازاعضاء خانواده می تواند اثرات وسیعی بر کل خانواده داشته باشد.این اثرات به طور گوناگون نظیر رفتار های خشن وپرخاشگری ،نارسایی عملکرد خانواده،سازش نایافتگی خانواده،استفاده ازمکانیزمهای دفاعی زیانبار

Leave a Reply