منابع تحقیق درباره طیف، سنجی، اتمی، بسیار

با بیشترین شدت را به ترتیب از A تا H نام گذاری نمود. در سال 1820 بروستر35 بیان نمود که این خطوط از فرایند های جذبی در جو خورشید ناشی می شوند.چند محقق دیگر مشاهدات مشابهی را در طیف های ستارگان، شعله ها و جرقه ها ملاحظه کردند. در سال 1834 ویت استون36که طیف های تولید شده بوسیله یک جرقه به جنس الکترودهای بکار رفته بستگی دارند.آنگسترم 37به نوبه خود مشاهده کرد که طیف های جرقه به نوع گاز موجود در اطراف الکترود نیز بستگی دارند. اکتشاف چراغ بنسن38سال 1856 بررسی طیف های شعله را بسیار ساده تر ساخت.کیرشهف 39وبنسن در سال 1859 یک طیف بین شعله ای را ساختند. این دستگاه جدید بررسی غلظت های کم عناصر را که بوسیله سایر روشهای موجود در آن ناممکن بود ممکن ساخت.
آنها همچنین نشان دادند که منشاء خطوط موجود در طیف های شعله عناصر هستند نه ترکیبات. بلافاصله در اختر شناسی و شیمی تجزیه کاربردهائی برای این تکنیک جدید ارائه شد.در پنج سال بعدی چهار عنصر جدید (Rb،Cs،Ti،In)به کمک طیف بینی نشری شعله ای کشف گردیدند.اولین تجزیه کمی مبتنی بر تکنیک نشر اتمی شعله ای بوسیله چمپیان،پلت و گرنیر در سال 1873 انجام گرفت . طیف سنجی اتمی تکنیکی برای تعیین ترکیب عناصربا استفاده از طیف سنجی الکترومغناطیس یا طیف جرمی است.تکنیکهای مختلفی در دسترس است وانتخاب بهترین روش کلیدی برای دستیابی به نتایج واقعی تر وقابل اعتماد تر است. به طور کلی سه روش تجزیه ای پذیرفته شده از طیف سنجی اتمی به نامهای نشر اتمی ، جذب اتمی و طیف سنجی جرمی وجود دارد که روش جذب اتمی خود به 4 دسته تقسیم می شود .
طیف سنجی جذب اتمی شعله (FAAS)
طیف سنجی جذب اتمی کوره گرافیتی ( GFAAS)40
طیف سنجی نشر نوری القایی پلاسما (ICP – OES) 41
طیف سنجی جرمی القایی پلاسما (ICP – MS)42 (27)
3-1-2 .طیف سنجی جذب اتمی (AAS)
طیف سنجی جذب اتمی در واقع براین اساس است که اتمهای آزاد نور را با توجه به خصوصیات طول موج عناصر جذب می کنند.درواقع تکنیکی که برای اندازه گیری مقدار عناصر شیمیایی موجود درنمونه های محیط زیست با اندازه گیری تابش جذب شده توسط عناصر شیمیایی مورد نظر است. اتمها امواج مرئی یا ماورای بنفش راجذب کرده وآنها رابه سطح بالاتر انرژی انتقال می دهند.روشهای جذب اتمی مقدار انرژی را در فرم فوتون نور که توسط نمونه ها جذب شده اندازه گیری می کنند.دتکتور آنها طول موج امواجی را که به نمونه ها انتقال یافتند را اندازه گیری کرده وآنها را با امواجی که از نمونه رد شدند مقایسه می کند(25).
انژی مورد نیاز برای هر الکترون که بخواهد از اتم جدا شود راانرژی یونیزاسیون گویندکه برای هر عنصر شیمیایی مخصوص به خودش است. هنگامی که الکترونها در اتم از یک سطح انرژی به سطح دیگر حرکت می کنندیک فوتون با انرژی E آزاد می شود.هر اتم دارای الگوی خاص خود از طول موج است که می تواند انرژی را با توجه به پیکر بندی خاص الکترونها در پوسته ی خود جذب کند. این تکنیک می تواند غلظت 62 عنصر مختلف را در محلولها اندازه بگیرد.
اگرچه طیف سنجی جذب اتمی مربوط به قرن نوزدهم می باشد ولی نوع مدرن این تکنیک در طول s1950 توسطAlen Wash ویک تیم شیمیدان استرالیایی که در 43CSIRO( کشورهای مشترک المنافع سازمان پژوهشهای علم وصنعت ) به طور وسیعی گسترش یافت(25).
اتنخابی بودن طیف سنجی جذبی بسیار حائز اهمیت است .چرا که هر عنصر مجموعه ی مختلفی از سطوح انرژی را داردوخطوط جذبی باریکی راتولید می کند.از این رو انتخاب مونو کروماتور برای به دست آوردن یک منحنی کالیبراسیون خطی ( قانون Beer – Lambert ) بسیار حیاتی است. مونوکروماتور یک بخش مهم از طیف سنجی جذب اتمی است .به این علت که برای جداسازی وتفکیک هزاران خطوط تولید شده توسط تمامی عناصر در نمونه ها کاربرد دارد.بدون یک مونوکروماتور خوب حدود جذب به شدت به خطر می افتد. مونوکروماتور برای انتخاب وتعیین طول موج خاصی از نور که به وسیله ی نمونه جذب می شود وبرای خروج سایر طول موجها کاربرد دارد.انتخاب طول موج خاص نور منجر به تعیین عناصر خاص می گردد. امواج جذب شده توسط مونو کروماتور به دتکتور منتقل می شود که ویژگی آن تبدیل سیگنالهای نوری به سیگنالهای الکتریکی برحسب شدت نور است(25).
این تکنیک برای اندازه گیری فلزات سنگین بسیار پر کاربرد است.از آنجا که فلزات سنگین برای محیط زیست وسلامت بشر حتی در غلظتهای بسیار کم هم دارای اثرات بسیار مضری می باشند، تعیین آنها بسیار مهم است.خصوصا” فلزاتی چون آرسنیک ، کادمیوم ، کرم ، مس ، نیکل وسرب. اتمیزه کردن وتبدیل مواد به پودر در طیف سنجی جذب اتمی به دو شکل صورت می گیرد.یکی از آنها شعله می باشد که از سوخت استیلن وهوا استفاده می گردد ودیگری کوره های گرافیتی است که برای فلزات کمیاب کاربرد دارد.
طیف سنجی شعله وکوره سالهاست که برای آنالیز فلزات به کار می رود.امروزه از آنها بیشتر از هر زمان دیگر برای تعیین فلزات وهمچنین در کارهای زیست محیطی استفاده می شود.به این دلیل که نیاز به تعیین پایین ترین حد تشخیص فلزات کمیاب برای آنالیز بسیار احساس می گردد.
با پیشرفت علوم ، روشهای طیف سنجی نشر نوری القایی پلاسما (ICP – OES) وطیف سنجی جرمی القایی پلاسما (ICP – MS) به دنبال جذب اتمی به وجود آمدند (25).
3-1-2-1.طیف سنجی جذب اتمی شعله (FAAS)

منابع تحقیق درباره استان زنجان، سطح بلوغ

هستندو شامل مکانیسمهای محافظتی دربرابر استرس های خارجی می باشند.آنها دارای فعالیتهای آنتی اکسیدانی هستندووقتی دررژیم غذایی مورد استفاده قرار می گیرند دارای اثرات مفیدی روی سلامتی می باشند(65). توزیع وساختار ترکیبات شیمیایی میوه ی زیتون بسیار پیچیده است وبه پارامتر هایی چون شیوه ی کاشت ، خاستگاه جغرافیایی و سطح بلوغ بستگی دارد.فنولهای زیتون در انتقال خواص ضد میکروبی به بخشهای مختلف گیاه نقش عمده ای دارند وهمچنین مسئول میزان قهوه ای شدن در این میوه می باشند.این ترکیبات فنولیک درخواص حسی ، عطر وطعم زیتون وخواص دارویی ومزایای مرفولوژیک آن هم تاثیر گذارند.
اصلی ترین فنولهای لیپوفیل درزیتون کرسولها هستند درحالیکه مهمترین فنولهای هیدروفیل اسیدهای فنولیک، الکلهای فنولیک ، فلاونوئیدها می باشند.آنها درتمام قسمتهای گیاه وجود دارند اما غلظت وماهیت آنها تا حد زیادی دربین بافتهای مختلف متفاوت است(43). پلی فنولها ی زیتون هم شامل اولئوروپئین ، هیدروکسی تیروزول ، اسید کافئیک و تیروزول می باشد(65) که ساختار این ترکیبات درشکل 2-1- 6. آمده است(43).

شکل 2- 1- 10. ساختار شیمیایی ترکیبات مهم بیواکتیو درزیتون
ترکیبات فنولیک 3-2 % ازمیوه زیتون را تشکیل می دهند که در بین آنها اولئوروپئین (باطعم تلخ ) ترکیب غالب پلی فنول است .درمورد سطح اولئوروپئین در زیتون سه مرحله وجوددارد:
مرحله ی رشد : زمانی که اولئوروپئین جمع می شود.
مرحله ی بلوغ سبز: زمانی که سطح آن تاحدی کاهش می یابد.
مرحله ی بلوغ سیاه : زمانی که سطح آن به مقدارزیادی کاهش می یابدو آنتوسیانین تجمع می یابد.
این ترکیب محلول درآب بوده وهنگامی که زیتونها درآب یا آب نمک خیسانده می شوند خروج آن تسهیل می یابد(65 ).

2-1-5-4 . سطح پروتئین درمیوه خام زیتون
گوشت زیتون شامل مقدار کمی از پروتئینهای محلول وغیر محلول درحدود 5/1% w/w است. پروتئینهای محلول می توانند به داخل آب نمک وارد شوند وتولید اسید آمینه های لازم جهت میکروارگانیسمهای تخمیری کنند وامکان رشد میکروارگانیسمهای عامل فساد را فراهم نمایند.اسید آمینه های اصلی زیتون های خام شامل : آرژنین ، آلانین ، اسید آسپاراتیک ، اسید گلوتامیک ، گلایسین و… می باشد(65 ).
2-1-5-5 . رنگدانه گوشت میوه زیتون
گوشت زیتون شامل کلروفیل aوb (سبز) ، کارتنوئید ، تری ترپنیک هیدروکربن (زرد) ، آنتوسیانین (ارغوانی – سیاه) می باشد.رنگهای سبز وزرد محلول در روغنند ولی آنتوسیانینها درآب محلولند.کلروفیل رنگدانه ی اصلی میوه زیتون است ونقش مهمی در فتوسنتز دارد .وقتی میوه به بلوغ می رسد ، سطح کلروفیل کاهش می یابددرحالیکه سایر پیگمانها ، بتا کاروتن و آنتوسیانینهای سیاه- ارغوانی افزایش می یابند.آنتوسیانیهای اصلی شامل سیانیدین می باشد(65 ).

2-1-5-6 . مواد معدنی زیتون
زیتونها خوراکی منبع خوبی از مواد معدنی ماکرو(فسفر، پتاسیم، سدیم، کلسیم،منیزیم ،سولفور )وعناصر جزئی ومیکرو (برون ، مس ، آهن، منگنز، روی ) می باشند که تفاوت در سطح مواد معدنی در گوشت زیتون تابعی از شرایط رشد مانند کیفیت خاک ، سطح آب کاربردی ،سطح ومقدار وترکیب کودها ومواد به کار رفته شده می باشد(65 ).
2-1-5-7 . ویتامینهای زیتون
زیتون هم شامل ویتامینهای محلول درآب وهم محلول در چربی می باشدوعلاوه برآن در حین تخمیر توسط فعالیت میکروبیولوژیکی می توان به آن ویتامین افزود.به طور کلی ویتامینهای محلول در آب در طول فرایند آغلب از بین می روندولی ویتامینهای محلول در چربی باقی می مانند.
ویتامینهای محلول در آب زیتون شامل : ویتامین C (اسید آسکوربیک ) ، B1 (تیامین ) ، B2 (ریبو فلاوین ) ، B6 (پیریدوکسین ) ، نیسین
ویتامینهای محلول در چربی زیتون شامل : کاروتن (پیش ساز ویتامین A) ، توکوفرول (گروه ویتامین E ) که این گروه دارای خاصیت آنتی اکسیدانی نیز می باشد(65).

2-1-6. شرایط اقلیمی مناسب جهت کشت زیتون
2-1-6-1 . دماوشرایط آب وهوا
آب وهوا یکی از مهمترین فاکتورهای محدود کننده توزیع زیتون است. درجه حرارت مهمترین عامل محیطی است که گلدهی زیتون را تحت تاثیر خود قرار می دهد(19) . وقتی دما درفصل بهاربه F?70 می رسد رشد آغاز می گرددو زمانیکه دما درفصل پاییز به زیر این درجه حرارت برسد رشد متوقف می شود. نیاز سرمایی برای نمو گل یک عامل حیاتی است. بطوریکه هر گاه سرمای زمستانی در مناطق های وجود نداشته باشد گلدهی زیتون مطلقاً انجام نخواهد شد. نیاز سرمایی ارقام مختلف زیتون متفاوت است و به مقدار زیادی به محیط استقرار آنها بستگی دارد (19).مقاومت به سرمای درختان زیتون مشابه مرکبات است.با افزایش سن درختان واندازه تنه این مقاومت افزایش می یابد.این امر موجب حفاظت از آسیب به برگها وساقه های کوچک دردمای F?17 وآسیب بیشتر دردمای F?12 می شود.آسیب انجمادی زیتونها بستگی به مدت زمانی که دردجه حرارت پایین باقی می ماند وهمچنین به سختی درختان دارد.به عنوان مثال کاهش تدریجی درجه حرارت از F?95 به F?25 ، بادهای شدید ورطوبت کم می تواند آسیبهای انجمادی را شدیدتر کند.اینگونه آسیبها که در اوسط زمستان رخ می دهند جدی تر از ابتدا وانتهای سایر فصول می باشند. دماهای بحرانی که به درخت زیتون آسیب اندک وارد می کند از 8- تا10 – درجه سانتیگراد است و دماهایی که منجر به نابودی کامل درخت می شود از 17 – تا 22 – درجه سانتیگراد می باشد (19). بنابراین زیتون دربرابر یخبندانهای شدید حساس است وشاخه های بارده درخت درحرارت
ه
ای C?5 – ممکن است ازبین بروند ویخبندانهای کوچک ناگهانی موجب ایجاد سوراخهای کوچک روی شاخه های بارده خواهد شد.میانگین دما برای دوره ی گلدهی C?25 وبرای رشد ونمو C?35 می باشد. اگر در منطقه ای درجه حرارت هوا دردوره استراحت گیاه به تدریج کاهش یابد حتی اگربه 13 – درجه سانتیگراد هم برسد خسارت واردشده به درخت قابل توجه نخواهد بود ولی اگر درهمین زمان درجه حرارت بطورناگهانی کاهش یابد ممکن است به نابودی گیاه منجر شود (18). دمای بالانیز در زمان گلدهی، اثر منفی بر رشد شکوفه ها، گرده افشانی و تشکیل میوه دارد. آزمایشات دنی و مک ایچرن ) 1985) ، در کالیفرنیا نشان داد که در دوره قبل و بعد از شکوفه دهی ممکن است تولید میوه در دماهای زیاد (37.8 درجه سانتیگراد) آسیب ببیند. دمای بیشتر از این مقدار، دمای بحرانی محسوب می شود. بهترین دما هنگام شکوفه دهی 22- 18درجه سانتیگراد می باشد. دمای بالاتر از 33 درجه، گلها را می سوزاند(19).

2-1-6-2 . رطوبت
زیتون درمناطقی که بارندگی بین 600-400 میلیمتر در حداقل ? ماه از سال باشد بصورت دیم بخوبی رشد ونمو کرده ومحصول قابل قبولی تولید می کند با وجود این ، درمناطقی که بارندگی آنها در سال 1000 میلیمتر یا بیشتر و 200 میلیمتر یا کمتر هم باشد پرورش داده می شود.اصولا درخت زیتون به رطوبت زیاد محیط ، حساسیت دارد واز کاشت آن درمجاورت دریا باید خودداری کرد .زیرا رطوبت زیاد ومداوم زمینه را برای رشد وحمله بیماریهای قارچی وباکتریایی فرآهم می آورد . خشکی هم موجب ریزش وکوچک شدن میوه می شود اما خاکهایی که دارای ظرفیت نگهداری آب هستند حتی با 200میلیمتر باران سالیانه محصول نسبتا” مناسب تولید می کند(18).
2-1-6-3 . ارتفاع از سطح دریا
ارتفاع از سطح دریا نقش مهم واساسی در میزان کیفیت روغن تولیدی دارا می باشدزیرا برروی عوامل جوی ازقبیل باران،برف، درجه حرارت و… تاثیردارد. کاشت زیتون در ارتفاع بالاتر از 800 متر درشیبهای جنوبی وبالاتر از 600 متر درشیب های شمالی توصیه شده است. درایران زیتون در ارتفاعات 1500 متر درشیراز ، صفر دربوشهر ، 100 متر دردزفول و 400 متر درمنجیل بخوبی رشد ونمو می کند(18).
جدول2- 1- 4 . سازگاری زیتون نسبت به ارتفاع از سطح دریا
درجه اولویت
خیلی مناسب

مناسب

نسبتا” مناسب
تناسب کم
غیر مناسب

ارتفاع از سطح دریا(متر)
تا 700

1000-700

1200- 1000
1400- 1200
1400

2-1-6-4 . انطباق با خاک
زمینهای زیر کشت زیتون باید18-12 ماه قبل از کاشت درختان آماده شوند. هرگونه اصلاحات لازم می بایست قبل از کاشت روی نمونه یا نمونه های خاک صورت گیرد.درختان باید فاصله ی کافی جهت دریافت نور لازم داشته باشند. اخیرا” طوری کاشته می شوند تا بتوان به روش مکانیزه برداشت محصول را انجام داد.فاصله ی لازم برای اغلب گونه ها 30 فوت در30 فوت یا 48 درخت درهر هکتار است. انواع کوچکتر را می توان به صورت فشرده 25×25 فوت یا 70 درخت درهرهکتار کاشت.درختان باید به طور کامل درزمان کاشت آبیاری شوند.
pH مناسب خاک 5/7-7 ،EC مناسب خاک 8/3-8/2 ds/m وعمق مناسب خاک 5/1-1 متر می باشد.خاکهای شنی ولومی برای احداث باغ مطلوب است.از نظر بافت خاک میزان pH ، بی کربنات ، موادآلی وعناصر ماکرو باید آزمایش شوند.در شرایطی که مواد آلی خاک کمتر از 1% در شرایط دیم وکمتر از 2% درشرایط آبی باشد می بایست خاک با مواد آلی تقویت گردد.شیب مناسب خاک باید 50-8 % باشد.از انتخاب زمینهای پست با احتمال تجمع سرما وبا زهکشی نامناسب وخاک شور می بایست اجتناب کرد( 18) .

شکل2- 1- 11 . تصاویری از باغات زیتون

– وضعیت خاک دراستان گیلان
شرایط خاص اقلیمی استان گیلان به خصوص وضع رطوبت و بارندگی و اعتدال هوا در تشکیل خاک های گیلان نقش عمده ای ایفا نموده اند. تکامل خاک های گیلان بیشتر تحت تاثیر رطوبت ،عمل آب و پوشش گیاهی بوده است . شست و شوی خاک ها و تخریب انواع سنگ ها، ناهمواری، پوشش گیاهی، موجودات زنده خاک، زمان و اثرات انسان بر روی خاک ها سبب پیدایش خاک های متنوعی در گیلان شده اند که در کنار یکدیگر تشکیل و تکامل یافته اند. به طور کلی خاک های استان به دو بخش کوهستانی و جلگه ای تقسیم می شوند.
– بخش جلگه ای گیلان از مواد آبرفتی تشکیل شده و بر روی آن خاک های متنوعی از تخریب انواع سنگ های رسوبی ، آذرین و دگرگونی به وجود آمده است. فرآیند رسوب گذاری به عنوان مهم ترین عامل در تشکیل و تکامل خاک ها در این بخش به حساب می آید. اگر چه خاک های این محدوده بیشتر سنگین و ریز بافت می باشند ولی در حرکت از ساحل به پای کوه ها به دلیل تفاوت در دانه بندی و همچنین نقش آب های زیر زمینی در تکامل خاک و تغییر در روند سطح آب های زیرزمینی شاهد تغییر در نوع خاک و نوع کاربری آن ها هستیم .
– در مناطق کوهستانی گیلان عوامل آب و هوایی در تشکیل خاک و پوشش گیاهی در تکامل آن تاثیر بیشتری دارند. بنا بر این با توجه به تفاوت آب و هوا در سطوح ارتفاعی مختلف و نوع سنگ ، میزان فرسایش متفاوت بوده در نتیجه از نظر نوع و ضخامت خاک و نیز پوشش گیاهی شرایط متفاوتی در ارتفاعات مختلف دیده می شود .
در نقاط بسیار مرتفع کوهستانی با شیب زیاد و سطوح سنگی که بدون خاک می باشد پوشش گیاهی وجود ندارد و یا در مواردی با گیاهان بوته ای بسیار فقیر پوشانده شده اند؛ و هر جا که پوششی از خاک های سنگلاخی و سنگریزه دار وجود دارد به صورت دیم زار و مرتع مورد استفاده قرار می گیرند ول
ی در قسمت اعظم کوه های مرتفع و کم ارتفاع رو به شمال با دره های عمیق ، چون ضخامت خاک و میزان رطوبت بیشتر بوده است از جنگل های متراکم و انبوه پوشیده شده اند .به طور کلی خاک های منطقه ی گیلان دارای مشخصات زیر هستند:
– از تنوع زیادی برخوردار هستند.
– خاک های مختلف در کنار هم تکامل یافته اند چون عوامل سازنده ی خاک ها در این منطقه توانسته اند حداکثر تاثیر خود را بر روی خاک بگذارند.
– این خاک ها به شدت تحت تاثیر آب قرار دارند.
– میزان مواد آلی موجود در سطح این خاک ها بسیار بالا است و در صورت برخورداری از زهکشی مناسب بسیار حاصل خیز اند چون شرایط اقلیمی و فیزیکی مناسبی دارند(90).

– وضعیت خاک طارم استان زنجان
بنا به روش رده بندی جامع خاک (USDA Soil Taxonomy 2006) ومطابق با روش جهانی ( FAO-UNESCO1990 ) خاک های شهرستان طارم در 4 رده انتی سول، آریدی سول،این سپتی سول و مولی سول قرار گرفته اند.
Entisols : همانطور که از اسمشان بر می آید این خاک ها به خاک های بسیار جوان معروفندو فاقد تکامل پروفیلی بوده و دلیل آن جوان بودن مواد مادری و یا مقاوم بودن آنها است .این خاک ها در هر رژیم رطوبتی و مواد مادری و پوشش گیاهی تشکیل می گردد.
Aridisols : به خاکهای مناطق با رژیم رطوبتی خشک اطلاق می گردد که در بخش عمده ای از سال که گرمای خاک برای رشد گیاه مناسب است رطوبت خاک در نقطه پژمردگی است.
Inceptisols : به خاک های مناطق مرطوب یا نیمه مرطوب اطلاق می گردد که در افق هوادیده ی آن بازها و آهن و آلومینیوم انتقال پیدا کرده ولی هنوز مقادیری از کانی های قابل تخریب در آن باقی مانده است.
Molisols : این خاکها دارای افق سطحی با ساختمان گرانوله ،رنگ تیره و مواد آلی زیاد می باشند (51).
2-1-6-5 . کشت
زیتون مقاوم به خشکی است اما زمانی که آب به اندازه کافی دردسترس باشد بهتر رشدمی کند.البته می بایست از آبیاری بیش از اندازه ی آن خودداری کرد(ب).تعیین تراکم کاشت به عواملی از قبیل شرایط اقلیمی،بارندگی، سیستم آبیاری، عمق وحاصلخیزی خاک، توپوگرافی(پستی وبلندی زمین) قدرت وحجم تاج وشدت تابش و…وابسته می باشد. برای احداث باغ چندین طرح مناسب وجوددارد اما در همه این طرحها باید دواصل عمده، امکان استفاده ازنورخورشید و ماشین آلات کشاورزی مد نظر قرارگیرد(18).
مهم ترین سیستم های کشت:
مربعی: این طرح یکی از معمولی ترین طرحهایی است که در باغهای زیتون مورد استفاده قرار می گیرد.در این سیستم فاصله درختان درختان روی ردیف با فاصله آنها بین ردیف یکسان بوده وهنگامی که درختان به اندازه ورشد حداکثر به اندازه ورشد حداکثر خود رسیدند درصبح وعصر روی یکدیگر سایه اندازی می کنند. بنابراین این روش برای مناطق ابری وسردسیر مناسب نبوده واغلب برای مناطق آفتابی وگرمسیر توصیه می شود. در مناطق نیمه گرمسیری جنوبی سیستم مربع6 ×6 مناسب می باشد .
لوزی : همانند طرح مربعی می باشد با این تفاوت که درختان نسبت به ردیف مجاور بصورت اریب قرار گرفته اند.
شش ضلعی: در این سیستم شش درخت درگوشه های یک شش ضلعی منظم قرار می گیرند ویک درخت در مرکز آنها کشت می شود.
مستطیلی: در این سیستم فاصله درختان دربین ردیف ها بیش از فاصله آنها

منابع تحقیق درباره استان زنجان، شهرستان رودبار

2-6-1. میزات عناصر بر حسب (mg/100 g) در زیتونها دردوره رسیدگی سبز وپس از آب نمک گذاری………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..83
جدول 2-6-2. نتایج اندازه گیری فلزات سرب وکادمیوم درانواع زیتون توسط دانشمندان متعدد درسالهای مختلف و مقایسه آن با نتایج سال 2012 ترکیه…………………………………………………………………………………………….85
جدول 3-1-1. مواد مورد استفاده……………………………………………………………………………………………………………………97
جدول 3-1-2. تجهیزات مورد استفاده…………………………………………………………………………………………………………….98
جدول 3-1-3. لوازم مورد استفاده…………………………………………………………………………………………………………………..98
جدول 3-2-1. پارامترهای دستگاهی جهت خواندن میزان سرب وکادمیوم موجود درنمونه ها………………..106
جدول 4-1 . میانگین غلظتهای سرب وکادمیوم (mg/kg DW) موجود در نمونه های زیتون سبز علی آباد استان گیلان (شهریور 1392 )……………………………………………………………………………………………………………………….109
جدول 4-2 . میانگین غلظتهای سرب وکادمیوم (mg/kg DW) موجود در نمونه های زیتون سبز طارم استان زنجان(شهریور 1392 )……………………………………………………………………………………………………………………………….111
جدول 4- 3 .نتایج حاصل از میانگین کل غلظت سرب وکادمیوم را درنمونه های زیتون سبز علی آباد گیلان (برحسب mg/kg دروزن خشک ) در شهریور سال1392………………………………………………………………………….113
جدول 4- .4 نتایج حاصل از میانگین کل غلظت سرب وکادمیوم را درنمونه های زیتون سبز طارم زنجان (برحسب mg/kg دروزن خشک ) در شهریور سال1392………………………………………………………………………….113
جدول 4 – 5 . حدمجاز واستاندارد FDA و EPA برای سرب وکادمیوم درمواد غذایی………………………….113
جدول 4- 6. بیشترین وکمترین میزان آلاینده های سرب وکادمیوم (mg/kg DW ) درنمونه های زیتون علی آباد گیلان در شهریور سال1392……………………………………………………………………………………………………………114
جدول 4-7. بیشترین وکمترین میزان آلاینده های سرب وکادمیوم (mg/kg DW ) درنمونه های زیتون طارم زنجان در شهریور سال1392………………………………………………………………………………………………………………….115

فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1 . مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده های سرب وکادمیوم(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد استان گیلان (شهریور1392)……………………………………………………………………………………………………….116
نمودار 4-2 . مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده های سرب وکادمیوم(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز طارم استان زنجان(شهریور1392)……………………………………………………………………………………………………………117
نمودار 4- 3. مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده سرب(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد استان گیلان با حد مجاز آلاینده سرب (mg/kg DW ) 0.5 در FDA & EPA…………………………………………….118
نمودار 4- 4. مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده کادمیوم(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد استان گیلان با حد مجاز آلاینده کادمیوم (mg/kg DW ) 0.05 در FDA & EPA……………………………….119
نمودار 4- 5. مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده سرب(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز طارم استان زنجان با حد مجاز آلاینده سرب (mg/kg DW ) 0.5 در FDA & EPA………………………………………………..120
نمودار 4- 6. مقایسه ی میانگین غلظت آلاینده کادمیوم(mg/kg DW ) در نمونه زیتونهای سبز طارم استان زنجان با حد مجاز آلاینده کادمیوم (mg/kg DW ) 0.05 در FDA & EPA………………………………………….121
نمودار 4- 7. مقایسه ی میانگین غلظت سرب(mg/kg DW) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد وطارم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..122
نمودار 4- 8 . مقایسه ی میانگین غلظت کادمیوم(mg/kg DW) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد وطارم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..122
نمودار4- 9 . مقایسه ی میانگین آلاینده سرب(mg/kg DW) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد وطارم با حدمجاز استانداردسرب (mg/kg DW ) 0.5در FDA & EPA…………………………………………………………………123
نمودار4-10 . مقایسه ی میانگین آلاینده کادمیوم(mg/kg DW) در نمونه زیتونهای سبز علی آباد وطارم با حدمجاز استانداردکادمیوم (mg/kg DW ) 0.05 در FDA & EPA………………………………………………………123
نمودار 4-11 . درصد آلاینده های موجود درنمونه های مورد مطالعه………………………………………………………..124
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1- 2. زیتون سبز…………………………………………………………………………………………………………………………..19
شکل 2- 1- 2 . سیستماتیک و طبقه بندی زیتون…………………………………………………………………………………20
شکل 2- 1- 3 . استان گیلان وشهرستان رودبار……………………………………………………………………………………….22
شکل 2- 1- 4 . نقشه ماهواره ای روستای علی آباد استان گیلان…………………………………………………………..23
شکل 2- 1- 5 . تصاویری از روستای علی آباد……………………………………………………………………………………………23
شکل 2- 1- 6. اس
ت
ان زنجان وشهرستان طارم……………………………………………………………………………………………24
شکل 2- 1- 7 . زیتون زرد روغنی……………………………………………………………………………………………………………..32
شکل 2-1-8 . دیاگرام شماتیک میوه زیتون……………………………………………………………………………………………..33
شکل 2-1- 9 . ساختار شیمیایی اولئوروپئین…………………………………………………………………………………………..35
شکل 2-1- 10. ساختار شیمیایی ترکیبات مهم بیواکتیودرزیتون…………………………………………………………….38
شکل2-1- 11 .تصاویری از باغات زیتون…………………………………………………………………………………………………….44
شکل 2- 1-12 .مراحل برداشت وآماده سازی زیتونها…………………………………………………………………………………50
شکل 2- 4- 1. نماد شیمیایی سرب…………………………………………………………………………………………………………….64
شکل 2- 5- 1 . نماد شیمیایی کادمیوم………………………………………………………………………………………………………74
شکل 3-1-1 . طیف سنجی جذب اتمی شعله…………………………………………………………………………………………….91
شکل 3-1- 2 . طیف سنجی جذب اتمی کوره گرافیتی………………………………………………………………………………92
شکل 3-1- 3 . طیف سنجی نشر نوری – نوع شعاعی…………………………………………………………………………………93
شکل 3-1- 4 . طیف سنجی نشر نوری – نوع محوری……………………………………………………………………………….94
شکل 3-1- 5. طیف سنجی نشر نوری القایی پلاسما…………………………………………………………………………………94
شکل 3-1- 6. سیستم ICP- MS ساده با فن آوری سلول جهانی ( UCT )……………………………………….95
شکل 3-2-1 . نمونه زیتون جمع آوری شده……………………………………………………………………………………………….100
شکل 3-2-2 . طریقه ی آماده سازی و صاف کردن نمونه ها……………………………………………………………………..103
شکل 3-2-3 . طریقه ی هضم کردن نمونه ها………………………………………………………………………………………….104
شکل 3-2-4 . دستگاه جذب اتمی……………………………………………………………………………………………………………105
شکل 3-2-5. منحنی کالیبراسیون سرب Pb…………………………………………………………………………………………….107
شکل 3-2-6. منحنی کالیبراسیون سرب Cd…………………………………………………………………………………………….107
شکل 4-1 . تصویر ماهواره ای باغهای مورد مطالعه در علی آباد رودبار………………………………………………………110
شکل 4-2 . تصویر ماهواره ای باغهای مورد مطالعه در طارم زنجان…………………………………………………………….112
شکل 5-2-1 . پراکندگی معادن ایران………………………………………………………………………………………………………. 129
شکل 5- 2- 2 . معدن انگوران استان ز نجان………………………………………………………………………………………………129

.شکل 5-2-3 . اثرات منفی کادمیوم بر استخوان ( بیماری Itai – Itai) ……………………………………………….133
شکل 5- 2- 4 . ورود پسابها به بستر رودخانه سفیدرود……………………………………………….134
شکل 5- 2- 5 .ورود پسابها به آبهای استان گیلان……………………………………………………………………………………134
خلاصه فارسی
زیتون با نام علمی Olea europaea.L بومی مناطق مدیترانه است(33) واین منطقه به تنهایی 99% تولید و87% مصرف روغن زیتون جهان را دربر می گیرد(74). زیتون یکی از مهمترین محصولات کشاورزی است.با توجه به درصد بالا وکیفیت مطلوب روغن آن وفواید این میوه وروغن حاصله ازآن و با عنایت به این مسئله که سرانه مصرف زیتون در ایران 160 گرم درسال است افزایش سطح زیر کشت و توسعه ی کشت زیتون یکی از پروژه های مهم در ایران می باشد(57).
برای ارزیابی میزان سرب وکادمیوم حدود 200 نمونه زیتون سبز با هسته را از 20 باغ در علی آباد استان گیلان وطارم استان زنجان که از جمله قطبهای مهم کشت زیتون در ایران می باشند به طور تصادفی جمع آوری نمودیم.تجزیه وتحلیل با توجه به پروتکل استاندارد بین المللی توسط روش هضم مرطوب ( با استفاده از (HNO3 ، HCLO4 ، H2SO4 (3 : 3 :2 ) و H2O2 ) انجام شده وتمامی اقدامات احتیاطی لازم برای جلوگیری از هر گونه آلودگی ممکن نیز صورت پذیرفته است.نمونه ها به روش هضم اسیدی با استفاده از دستگاه طیف سنج اتمی مورد آنالیز قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که میزان سطح سرب وکادمیوم در تمامی نمونه های مورد آنالیز بالاتر از حد قابل قبول استانداردهای FDA و EPA بودند . به طوریکه متوسط میزان سرب درزیتونهای منطقه طارم بیشتر از علی آباد ومتوسط میزان کادمیوم درمنطقه علی آباد بالاتر از طارم بوده است.
با توجه به بالا بودن مقدار فلزات سنگین درزیتون ، لازم است که کنترل بیشتری درمقدار کود وسموم انجام گیرد واز ورود منابع آلوده کننده آب وخاک مزارع جلوگیری شود وهمچنین باغات کشت زیتون درفاصله هر چه بیشتر از جاده ها ومعادن فلزات سنگین قرار گیرند.
کلید واژگان : زیتون سبز ، فلزات سنگین ،دستگاه طیف سنجی جذب اتمی ، زنجان ،گیلان

مقدمه
زیتون از جمله درختانی است که فواید چندگانه داردوتقریبا” تمام بخشهای آن مورد استفاده قرار می گیرد.محصولات اصلی آن شامل روغن زیتون وکنسرو آن می باشد(98). میوه زیتون ومحصولات آن متعلق به گروهی از مواد غذایی هستند که اصطلاحا”عملگر1خوانده می شوند.این به دلیل ترکیبات فنولیک زیتون بوده که داری خواص آنتی اکسیدانی ،آنتی موتاژنیک، ضد سرطانی

منابع پایان نامه ارشد درمورد مالکیت، حیازت، مالک، نهر

عمومی اشعار می‌دارد که: “هیچ کس نمی‌تواند اموالی را که مورد استفاده عموم است و مالک خاص ندارد از این قبیل پل‌ها، کاروانسراها، آب انبارهای عمومی و مدارس قدیم و میدانگاه‌های عمومی را تملک کند و همچنین است قنوات و چاه‌هایی که مورد استفاده عموم است”.
با دقت نظر در این ماده، ملاحظه می‌شود که قانونگذار علاوه‌بر اینکه در این ماده تملک و انحصارطلبی نسبت به اموال عمومی را که مورد نیاز تمام اقشار اجتماع می‌باشد، ممنوع می‌کند استفاده همگانی از این اموال را مورد نظر قرار داده است و امکان بهره‌برداری از این منابع آبی را برای تمام افراد اجتماع پیش‌بینی کرده است، اما میزان آن تا حدی است که به انحصار و تسلط مطلق منتهی نگردد هر چند حدود بهره‌برداری و نحوه استفاده را روشن نساخته ولی در مقام ایجاد حق و تکلیف عموماتی را بیان می‌دارد که منشاء استفاده‌ی عمومی از منابع آبی را روشن می‌سازد.102
همچنین در ماده 27 قانون مدنی به تعریف مباحات و مشترکات عمومی پرداخته شده است و مقرر می‌دارد: “اموالی که ملک اشخاص نمی‌باشد و افراد مردم می‌توانند آنها را مطابق مقررات مندرجه در این قانون و قوانین مخصوصه مربوطه به هر یک از اقسام مختلف آنها تملک کرده و یا از آنها استفاده کنند مباحات نامیده می‌شود”.
استاد دکتر جعفری لنگرودی توضیحات مفیدی برای مشترکات ارائه داده‌اند و معتقدند مشترکات از کلمه Rescommunes یا Respublicqe است که در اصطلاح مدنی به اموالی گفته می‌شود که مالکان آن در حقوق عمومی دارای شخصیت حقوقی باشند، مانند شهرداری، دولت و دانشگاه، و در فقه به اموالی گفته می‌شود که به نحوی از انحاء متعلق حق عموم باشد. اصطلاح تفصیلی آن مشترکات عمومی است.103
نظری که قانون مدنی در مورد مشترک بودن استفاده عمومی از آب نتیجه و ریشه آن برگرفته از فقه اسلامی و نظریات اسلام است زیرا قانون اسلام آب را ثروت عمومی و حق استفاده از آن را برای همه مسلمانان جایز و همگانی اعلام و آن را جزء اموال عمومی به حساب می‌آورد. بر همین اساس استفاده از آب رودخانه‌ها حق عموم مسلمین بوده و هر کس حق دارد به لحاظ اولویت و اقدمیت، نهری از رودخانه به منظور آبیاری زمین خود جدا نماید. مشروط بر آنکه زیانی به ملک مجاور وارد نسازد.
اسلام معتقد است که یکی از حقوق عمومی مردم ذی‌حق بودن تمام انسان‌ها در همه‌ی آب‌ها است چون آب از آسمان به سراسر زمین می‌رسد و این کیفیت دلیل آن است که شرب و استعمال آن از نیازهای عمومی انسان‌ها است و برای همه مردم استفاده از آن آزاد است.104

3-2-2. گفتار سوم: مالکیت منابع آب در قانون مدنی
قانون مدنی که از نخستین قوانین حقوقی کشور ما محسوب می‌شود با الهام و اقتباس از حقوق امامیه و استفاده و برداشت‌های مستقیم از اجماع فقهاء در اکثر موارد همان عقاید و نظریاتی می‌باشد که در شرع مقدس اسلام مورد توجه بوده است. در بحث مالکیت از نظر اسلام احترام به مالکیت خصوصی و مالکیت عمومی و مالکیت ملی یا بیت‌المال می‌باشد که همین روند را در مواد مختلف دنبال نموده است. مالکیت منابع آبی نیز از این مقوله مستثنی نبوده و تابع این ضابطه می‌باشد.
قانون مذکور پس از آنکه آب را به عنوان یک منبع همگانی و عمومی قابل بهره‌برداری جمعی دانسته، تملک آن را برای شخص منتفع دارای آثار مالکیت تلقی و هر گونه بهره‌برداری و تسلط آن را مجاز می‌شمارد.105
قانون مدنی که در واقع یکی از بهترین قانون موضوعه کشور و به عبارتی ام‌القوانین است، مواد بسیار خوبی در زمینه‌ی روابط اشخاص برای بهره‌برداری از آب دارد، در قوانین و مقررات پیش‌بینی شده در این قانون به مالکیت عمومی دستگاه حاکمه در خصوص آب و منابع آبی اشاره‌ای نشده است. چون روال و طبیعت قانون مدنی طوری بوده است که آب را در واقع مثل سایر مباحات در طبیعت قابل دسترسی برای همه‌ی اشخاص می‌داند. در قوانین و مقررات قانون مدنی به علت اینکه نظامات و سازمان‌های قدرت حاکمه یا نمی‌توانسته و یا اینکه اقتضاء نداشته بر آب‌ها حاکمیت داشته باشند، از این رو متعرض امر حاکمیت آب نشده و راجع‌به این که آب در اختیار حکومت اسلامی است یا خیر، قانون مدنی هیچ بحثی نکرده، همان گونه که در مورد زمین‌های حیازت نشده که به صورت موات و بلااستفاده مانده هم قانون مدنی حکمی ندارد در حقیقت هم قانون مدنی اسبابی را که موجبات مالکیت برای اشخاص می‌تواند باشد را بر شمرده که یکی از آنها حیازت مباحات و دیگری احیاء اراضی موات می‌باشد احیاء اراضی موات به این معنی است که هر کس در روی زمین کار کرد، و آن را آباد نمود مالک آن می‌گردد. برای آب هم همین عقیده موجود بود، یعنی اگر کسی به وسیله کار و تلاش خود از رودخانه یک شق نهری را منشعب کرد و آب را در آن جاری کرد و آب را به ملکش هدایت می‌کرد مالک آن آب می‌شد. در قانون مدنی ما راجع‌به مالکیت دولتی آب هیچ بحثی وجود ندارد. یعنی مالکیت آب در این قانون یک مالکیت خصوصی بود که به وسیله حیازت حاصل می‌گردید.106
پس می‌توان گفت که قوانین و مقررات حاکم بر مالکیت آب‌ها از زمان وضع قواعد اجتماعی توسط قانونگذاران تا سال 1347 تابع عمومات قانون مدنی بوده است و در این دوره هم اصل بر مالکیت عمومی تمام منابع آبی یعنی مباحات و مشترکات عمومی بوده و هر کس می‌توانست در اراضی مباح از نهر یا رودخانه جوئی منشعب و از آن بهره‌برداری نماید. به همین جهت همین که شخص این کار را انجام می‌داد
،
مالکیت آب و نهر برای وی مستقر می‌گشت. بدین جهت از این دیدگاه دولت یا حکومت نظارت و یا مالکیتی بر منابع آب از هر قبیل نداشت.
نظام و مقررات قانون مدنی در زمینه تملک آب بر اساس حمایت از ابتکارهای خصوصی است. چون اعتقاد بر این می‌باشد که آب های رودخانه‌ها و چشمه‌سارهای طبیعی و آب‌های زیرزمینی سرمایه خدادادی می‌باشد که به هیچ کس تعلق ندارد و هر کس بتواند طبیعت را رام و مسخر کند به مالکیت آب دست می‌یابد. در قانون مدنی در مواد متعدد و مختلفی راجع‌به چگونگی تملک آب و نهر و حیازت میاه مباحه و مالکیت چشمه و قنات مقرراتی وجود دارد که ما هم جهت روشن شدن موضوع به تبیین و تشریح هر یک از آنها به شرح ذیل می‌پردازیم.

1-3-2-2. بند اول: حیازت آب های مباح
مطابق مقررات قانون مدنی حیازت آب های مباح به طرق زیر امکان‌پذیر است:
1. احداث نهر یا مجری و متصل کردن آن به رودخانه، به این معنی که هر کس بتواند با احداث نهر یا مجری و انداختن آب مباح در آن، مالک آب‌ آنها شود.
2. کندن چاه و قنات، قبل از ورود به این مبحث لازم است اشاره مختصری هم به معنی حیازت مباحات داشته باشیم، ماده 146 قانون مدنی در تعریف حیازت می‌گوید: “مقصود از حیازت تصرف و وضع ید است با مهیا کردن وسائل تصرف و استیلا”.107
“حیازت مباح” عمل حقوقی است و در صورتی سبب تملک می‌شود که با این قصد انجام شود.108
بر اساس قاعده کلی، برای تملک آب مباح باید آن را حیازت کرد. حیازت آب‌های زیرزمینی و یا آب‌های تحت‌الارضی با حفر چاه و قنات امکان‌پذیر بوده، و حیازی آب‌های سطحی یا آب‌های روی زمین به وسیله کندن مجری و نهر و وصل کردن به رودخانه و دریا به دست می‌آید. لذا پس از ورود آب مباح در نهر یا مجری یا قنات، آب حیازت شده به مالک آنها تعلق گرفته و دیگر از مشترکات عمومی و مباحات محسوب نمی‌شود. یکی دیگر از روش حیازت آب برداشتن آب مباح از منبع است. به این طریق که ممکن است کسی مقدار آب مباح از رودخانه یا چشمه مباح را به قصد تملک بردارد، این عمل نیز حیازت محسوب و موجب مالکیت است هر چند که قانون مدنی صریحاً آن را ذکر نکرده باشد.109
آب تا زمانی که در رودخانه یا در دریاست مباح می‌باشد. پس از آنکه در نهر یا حوض یا ظرف ملکی شخصی داخل گردید، ملک صاحب آن می‌گردد.110 آب های مباح را بر اساس مقررات قانون مدنی به 2 صورت می‌توان حیازت نمود و پس از حیازت مالک آنها شد: یکی آنکه آب را از مجرای خود بردارد و در ظرف مخصوص به خود بریزد. مثلاً آن را در حوض و امثال آن وارد نماید. در این صورت حیازت کننده مالک آن آب می‌شود و مثل سایر املاک متعلق به خود مالک حق هر گونه تصرفی را در آن می‌تواند بنماید و از تصرف و تعرض دیگران جلوگیری نماید. دوم آنکه در زمین و املاک خود یا در زمین مباح، مبادرت به حفر نهر نماید و به قصد حیازت آب آن و نهایتاً نهر را به آب عمومی متصل کند و آب را در آن نهر جاری سازد در این صورت هم مالک نهر می‌شود.111
حیازت آب‌های مباح در حقوق کنونی به صورت گذشته باقی نمانده است. بر طبق قانون حفظ و حراست منابع آب‌های زیرزمینی کشور مصوب 10/3/1345 حفر چاه و قنات زیر نظر وزارت آب و برق قرار گرفت و مواد 2 و 3 قانون مزبور به دولت اجازه داده در هر جا که مصلحت بداند، بتوان کندن چاه و قنوات را ممنوع یا موکول به اذن خود بنماید. با این ترتیب آب های مباح به صورت یکی از اموال عمومی از طرف دولت اداره می‌شود و دولت برای حفظ و نگهداری و اداره بهتر آنها می‌تواند در حقابه‌ها تجدیدنظر بکند و پروانه مصرف را آن چنان که خود او مفید و عادلانه می‌داند صادر کند و بر چگونگی استفاده از چاه‌ها نیز دولت نظارت کامل دارد. بنابراین در نظام کنونی استفاده از بیشتر مباحات شایع مانند زمین و آب در نظارت کامل دولت است و به نظر می‌رسد ماده 149 ق.م. و مواد بعدی با تصویب قانون آب و نحوه‌ی ملی شدن آن مصوب 27/4/1347 منسوخ شده و مسئله تملک آب منتفی گردیده است.

2-3-2-2. بند دوم: مشارکت در منابع آب
ماده‌ی 134 قانون مدنی وجود رابطه شراکت در یک منبع آبی را به طور عام پذیرفته و اشعار می‌دارد:
“هیچ یک از اشخاصی که در یک معبر یا مجری شریکند نمی‌توانند شرکاء دیگر را مانع از عبور یا بردن آب شوند”. در این ماده شراکت در معبر و مجری برای آبی است که به آن مجری وارد می‌شود، به عبارت دیگر در این مطلب موضوعیت شراکت با خود آب است و الا وجود معبر یا مجری بدون آب بی‌فایده خواهد بود و چنانچه هر یک از شرکاء که به قدرالحصه خود مالک آب محسوب است بخواهد از انتفاع سایرین ممانعت نماید به علت وجود ضرر در این فصل از آن منع شده است.
در توجیه و تفسیر این ماده باید توجه نمود که در مفهوم قانون مدنی دو نوع اشتراک وجود دارد:
1. اشتراک ناشی از مشترکات عمومی که حق بهره‌مندی تمام افراد را از آب قبول نموده، و هیچ کس نمی‌تواند انحصاراً آب را برای خود تملک نماید، مگر به قدر نیاز متعارف.
2. اشتراک از منشاء شراکت که هر گاه چند نفر برای زراعت یا شرب یا سایر اقدامات در انجام آبیاری شریک گردیده و نهر اختصاصی خود را حفر نمایند در این حالت است که تقسیم نهر مشاع همانند تقسیم اموال مشترک خواهد بود.112
و همچنین قانون مدنی در ماده 148 اشعار می‌دارد:
“هر کس در زمین مباح نهری بکند و متصل کند به رودخانه، آن نهر را احیاء کرده و مالک آن نهر می‌شود ولی مادامی که متصل به رودخانه نشده تحجیر محسوب است”.
و در ماده 160 در همین خصوص مقرر می‌دارد:
“هر
کس در زمین خود یا اراضی مباحه به قصد تملک قنات یا چاهی بکند تا به آب برسد یا چشمه جاری کند مالک آن آب می‌شود و در اراضی مباحه مادامی که به آب نرسیده تحجیر محسوب است”.
و در ماده 149 قانون مدنی بیان داشته که:
“هر گاه کسی به قصد حیازت میاه مباحه نهر یا مجری احداث کند آب مباحی که در نهر یا مجرای مزبور وارد شود ملک صاحب مجری است و بدون اذن مالک نمی‌توان از آن نهری جدا کرد و یا زمینی مشروب نمود”.
در موارد مذکور، اصل بر آن است که هر کس به وسیله ایقاع نسبت به اموال مباح تملک ایجاد نماید.113
همچنین مالکیت منابع آبی به وسیله عمل حیازت یا تحجیر نیز مستقر می‌شود. پس با ورود آب به ملک با عمل حیازت، شخص مالک قانونی آب گردیده و هیچ کس حق مزاحمت و توان مقابله با حق وی نخواهد داشت، مالکیت منابع آبی با عمل اشخاص مستقر و نقشی برای دولت در مالکیت منابع آبی پیش‌بینی نشده بود و این امر تا سال 1347 که مالکیت آب ها متحول گردید ادامه یافت. از لحاظ امر حفاظت از منابع آبی نیز، طبیعی است که ممانعت از تجاوز دیگران تابع مسئله مالکیت تلقی شده و وظیفه مالک خصوصی خواهد بود.114
نهایتاً اینکه ممکن است چند نفر به شرکت آب مباحی را حیازت نمایند در این صورت به نسبت کار یا هزینه‌ای که کرده‌اند مالک آب می‌شوند و نتیجه اشتراک در حیازت آب مباح و مالکیت مشترک این است که هیچ یک از شرکاء حق ندارد بدون رضایت شرکاء دیگر در مجری یا آب مشترک تصرف نماید.115

3-3-2-2. بند سوم: چشمه
قانون مدنی پس از آنکه آب را به عنوان یک منبع همگانی و عمومی قابل بهره‌برداری جمعی دانسته تملک آن را برای شخص منتفع دارای آثار مالکیت تلقی و هر گونه بهره‌برداری و تسلط بر آن را مجاز می‌شمارد این روند تا بدان‌جا پیش رفته که هر گاه یک منبع آبی طبیعی در ملک کسی به وجود آید خواه بر اثر فعل یا بر اثر عوارض طبیعی، قانون مذکور آن را محکوم به مالکیت صاحب زمین دانسته و در ماده 96 این قانون مقرر می‌دارد:
“چشمه واقع در زمین کسی محکوم به ملکیت صاحب زمین است مگر اینکه دیگری نسبت به آن چشمه عیناً یا انتفاعاً حق داشته باشد”. در این مورد که وجود منبع آبی را در ملک خصوصی محکوم به مالکیت صاحب آن می‌داند، فرض بر آن قرار گرفته که این شخص با دارا بودن حق مالکیت تام‌ می‌تواند هر استفاده و انتفاعی از آن ببرد و دیگران نمی‌توانند به استناد آنکه منابع آبی جزء مشترکات عمومی هستند از آن بهره‌مند باشند مگر اینکه مالک رأساً برای دیگران عیناً یا انتفاعاً حقی قرار داده باشد”.116
مالک زمین به تبع حق اصلی که بر عین دارد صاحب چشمه واقع در آن نیز هست به همین علت ماده 96 ق.م. مالکیت تبعی صاحب زمین را تأیید و تأکید نموده است لیکن استثنایی که در قسمت اخیر ماده از قاعده شده است، این است که اثبات داشتن حق بر عین یا منفعت چشمه با مدعی آن است. پس اگر کسی ادعا بکند که چشمه واقع در ملک دیگری به او تعلق دارد و یا حق انتفاع از آن چشمه برای او وجود دارد باید ادعای خود را ثابت نماید.117
لذا ماده 96 ق.م. اماره‌ای را بیان می‌کند که هر چند به صورت محدود بیان شده است لیکن ملاک آن در موارد دیگر نیز قابل استناد است و آن اماره این است که اگر چشمه‌ای در ملک کسی قرار گرفته باشد اصل این است که چشمه مذکور تعلق به مالک همان زمین دارد و دیگری را در آن، نه

منابع پایان نامه ارشد درمورد مالکیت، دریای، دولتی، آزادی

اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان را در طی 34 ماده برای نیل به اهداف فوق تصویب نموده است که در این مواد طی چهار فصل به بحث در مورد دریای سرزمینی و منطقه نظارت و منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره و مواد نهایی دیگر، پرداخته و مناطق دریایی کشورمان در خلیج فارس و دریای عمان را مشخص نموده است.
ز: آبهای آزاد (بین‌المللی)
مطابق ماده اول قرارداد مربوط به دریای آزاد مصوب سال 1985 کنفرانس حقوق دریاها در ژنو، دریای آزاد را این چنین تعریف شده است: “کلیه قسمت‌های دریا که جزء دریای سرزمینی یا آبهای داخلی یک کشور نباشد”. نظریه آزادی دریاها برای اولین بار و به صورت کامل توسط حقوقدان هلندی به نام گروسیوس در سال 1609 و در کتاب معروف او به نام “دریای آزاد” مطرح گردید.
عده‌ای از دانشمندان معتقدند دریای آزاد، متعلق به عموم و از نظر قانونی تابع مقررات بین‌المللی است. ولی این نظریه امروزه قابل قبول نمی‌باشد و نظریه‌های جدیدی توسط صاحب‌نظران ابراز شده که به موجب آن دریای آزاد منطقه‌ای است که به هیچ کس تعلق ندارد. لذا به همین جهت اعتقاد دارند که دریای آزاد، خارج از هر گونه صلاحیت داخلی و سرزمینی بوده و هیچ کشوری صلاحیت انحصاری و مطلق در دریای آزاد ندارد و هیچ گونه حق مستقیمی را نیز نخواهد داشت. لیکن هر کشوری در این منطقه طبق مقررات حقوق بین‌المللی، قادر به اعمال برخی صلاحیت‌ها می‌باشد. البته هر دو نظریه بالا محاسن و معایبی دارند که برای مطالعه‌ی بیشتر و مفصل‌تر در این مورد می‌توان به کتاب‌های حقوق بین‌المللی مراجعه نمود.72
اصل آزادی دریاها در ماده دوم قرارداد ژنو نیز به این عبارت تصریح کرده: “دریای آزاد به روی کلیه ملل باز است و هیچ کشوری قانوناً نمی‌تواند ادعا کند که قسمتی از آن تحت حاکمیت اوست. و آزادی دریای آزاد در شرایطی که این ماده و دیگر قواعد حقوق بین‌الملل معین می‌کند به مرحله اجرا درمی‌آید. آزادی شامل کلیه کشورها اعم از ساحلی یا غیر ساحلی بدین شرح می‌باشد:
1. آزادی کشتیرانی، 2. آزادی پرواز بر فراز دریاها (دریای آزاد) این آزادی‌ها و نیز دیگر آزادی‌ها به رسمیت شناخته شده، توسط اصول کلی حقوق بین‌الملل، با در نظر گرفتن معقولانه منافعی است که آزادی دریا برای سایر کشورها در بر دارد”.
البته لازم به توضیح است که مطابق ماده 87 قرارداد 1982 حقوق دریاها، علاوه‌بر آزادی‌های چهارگانه دو آزادی دیگر نیز تصریح شده است که یکی آزادی ساختن جزایر مصنوعی و دیگر تأسیسات مجاز از نظر حقوق بین‌الملل و دیگری آزادی پژوهش‌های علمی.73
به نظر برخی از حقوقدانان،74 هیچ کشوری در دریای آزاد حق اعمال و اجرای قوانین و صلاحیت‌های خود را نداشته و در حقیقت اصل آزادی دریای آزاد، مشارکت بین‌المللی تمامی کشورها را می‌طلبد، و لذا دریای آزاد بین کشورها مشترک بوده و متعلق به کشور خاص هم نمی‌باشد.
ی: آب‌های جاری
آب جاری شامل آب‌های رودخانه‌ها، انهار طبیعی و دره‌ها و جویبارها و هر مسیر طبیعی دیگر اعم از سطحی و زیرزمینی مثل آب قنوات و چاه‌ها است. بنابراین می‌توان گفت آب‌های جاری، آبهایی است که جریان دارد، فقها هم به آب روان که سرچشمه داشته باشد آب جاری گفته‌اند. به عبارت دیگر آب جاری آبی است که از زمین بجوشد و جریان یابد، نظیر آب چشمه و قنات. آب باران و آب حمام در حکم آب جاری هستند به شرط آنکه آب حمام به منبع متصل و آب باران نیز در حال باریدن باشد.75
آبهای جاری که در واقع از مهمترین علل فرسایش سطح زمین هستند که به صورت باران و برف به سطح زمین می‌رسند، و در سرازیری‌ها جریان می‌یابند، آبهای جاری در قسمت‌های مختلف مسیر خود، تخریب، حمل و نقل و رسوب‌گذاری انجام می‌دهند که در عمل این سه نوع عامل، اثر خود را می‌گذارد، در مورد اول یعنی تخریب، بستر آبهای جاری در جهت قائم و پهلوها حفر می‌شود، در عمل حمل، آب مواد کنده شده در مسیر خود را جابجا و با خود حمل می‌کند و در عمل رسوب‌گذاری مواد که جابجا شده‌اند از آب جدا و ته‌نشین می‌شوند.76
آب جاری در ماده 13 قانون حفظ و حراست منابع آب زیرزمینی کشور مصوب 1/3/1345و ماده یک قانون آب و نحوه ملی شدن آن، مصوب 1347 و همچنین در ماده یک قانون توزیع عادلانه آب تصریح شده است.

2. فصل دوم: مالکیت منابع آب
مبانی ، منابع و خصوصیات مالکیت منابع آب در حقوق ایران

1-2. مبحث اول: مبانی قانونی مالکیت منابع آب
در این مبحث مالکیت آب در قوانین متعدد حقوق موضوعه به شرح ذیل مورد بررسی قرار می‌گیرد. قبل از ورود به هر یک از مباحث و توضیح درباره‌ی آنها، لازم می‌دانم شمه‌ای در مورد معنی لغوی مالکیت و مفهوم حقوقی آن مطالبی ارائه شود.
مالکیت یا ملکیت کلمه‌ای عربی و مصدر جعلی است در لغت به معنای تسلط بر چیزی و زمامداری و اختیار داری نسبت به آن چیزی، مالک بودن، مالکی بکار برده شده است.77
در حقوق مدنی ما، مالکیت به معنی حق استعمال و بهره برداری و انتقال یک چیز به هر صورت مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد. همچنین در قانون مزبور مالکیت فقط در مورد عین استعمال نشده، بلکه مالکیت اعم از عین و منفعت می‌باشد.
حق مالکیت در حقوق موضوعه‌ی ایران (ق.م.) به نحو مشخص و دقیق تعریف نگردیده و نویسندگان و علمای حقوق با توجه به جمیع اوصاف و آثار مالکیت، هر کدام تعریفی ارائه نموده‌اند که به چند نمونه ا
ز
آنها ذیلاً اشاره می‌شود.
مرحوم مصطفی عدل می‌گوید: “مالکیت حقی است که به موجب آن یک چیز به طور مطلق و انحصاری در تحت اختیار و اراده‌ی یک نفر واقع می‌شود و از کامل‌ترین حقوق عینی به حساب می‌آید”.78
تعریف دیگری که یکی از حقوقدانان از مالکیت می‌نماید این است که “مالکیت حقی است دایمی که به موجب آن شخص می‌تواند در حدود قوانین تصرف در مالی را به خود اختصاص دهد و از تمام منافع آن استفاده کند”.79
همچنین آقای دکتر کاتوزیان اعتقاد دارند “مالکیت حقی است دایمی که به موجب آن شخص می‌تواند در حدود قوانین تصرف در مالی را به خود اختصاص دهد و از تمام منافع آن استفاده کند”.80
و برخی دیگر از نویسندگان مالکیت را اینگونه تعریف می‌نمایند: “اختصاص اجتماعی و قراردادی یک موضوع اعتباری به یک فرد یا گروه یا جامعه که بیانگر حقانیت بالقوه هر گونه تصرف او در آن موضوع و حقانیت جلوگیری از تصرف دیگران در آن است”.81
بنابراین مالکیت کامل‌ترین حق عینی است که انسان می‌تواند بر مالی داشته باشد و سایر حقوق عینی نیز از شاخه‌های این حق است.
به همان میزانی که دخالت دولت در امور اقتصادی، تجاری، صنعتی و … فزونی می‌یابد و فکر ملی شدن صنایع و املاک و مصادره آنها تقویت می‌گردد مالکیت خصوصی نیز به تبع آن محدود و در برخی موارد زوال پیدا می‌کند، زیرا دولت در بسیاری از موارد، شیوه‌ی استفاده از اموال را تابع قوانین و قواعد خاص کرده و گاهی نیز مالکان را مجبور به واگذاری حق خود می‌کند و موجبات سلب مالکیت خصوصی آنها را فراهم می‌آورد.
مالکیت در فقه معنای وسیعی دارد و هر سلطه قانونی را ملک می‌نامند .هم چنان که گفته‌اند مالکیت منفعت مالکیت ما فی‌الذمه، مالکیت خیار، مالکیت حق انتفاع و امثال آن و مالکیت صفتی است که از این نظر به کار می‌رود، رابطه مالکیت را به اعتبار دارنده‌ی آن، حق مالکیت و به اعتبار موضوع آن مملوکیت می‌نامند.82

1-1-2. گفتار اول: انواع مالکیت
در حقوق ایران بر طبق قانون اساسی سه نوع مالکیت وجود دارد: 1) مالکیت عمومی، 2) مالکیت دولتی، 3) مالکیت خصوصی. که در مباحث ذیل به بررسی مفهوم آنها می‌پردازیم.
1-1-1-2. مالکیت عمومی:
که مالکیت جمعی هم گفته می‌شود، همان طوری که از نامش نیز پیداست اموالی است که متعلق به عموم مردم یک کشور می‌باشد. اموال عمومی مطابق مقررات قانون مدنی به دو قسمت تقسیم می‌شود و هر یک مقررات خاص خود را در زمینه انتقال (خرید و فروش) تملک، نوع و چگونگی مصرف و استفاده و بهره‌برداری دارند. در ق.م.ایران از مواد 23 تا 28 اختصاص به اموالی دارد که مالک خاص ندارد، این اموال خودشان به سه قسمت تقسیم گردیده‌ و قانون نسبت به هر یک مقررات خاص وضع نموده است. به عنوان مثال، اموال مجهول‌المالک از جانب امام(ع) در عصر آن حضرت و حاکم اسلامی در عصر حاضر به مصرف فقرا می‌رسد و مباحات مطابق ق.م. قابل تملک می‌باشند، این اموال عبارتند از: 1) اموال و مشترکات عمومی، 2) مباحات، 3) اموال مجهول‌المالک.83 در ق.م. ایران مشترکات تعریف نشده ولی از مواد 22 لغایت 28 که تحت عنوان اموال بدون مالک به طور کلی می‌باشد، علماء حقوق بنابر استنباط شخصی خود هر یک تعریفی از آن ارائه نموده‌اند و می‌توان گفت جزء در مورد چند نکته همه‌ی آنها متفق‌القولند که ذیلاً به چند تعریف ارائه شده اشاره می‌گردد.
اموالی که برای استفاده‌ی تمام مردم آماده است و یا اختصاص به حفظ مصالح عمومی داده شده و دولت تنها از جهت ولایتی که بر عموم دارد می‌تواند آنها را اداره کند. مثل پل‌ها، موزه‌ها، معابر عمومی. به عبارت دیگر اموال دولتی، اموالی هستند که متعلق به عموم مردم می‌باشد و بر طبق ماده‌ی 23 ق.م. استفاده از آنها برای افراد طبق قوانین و مقررات مربوط به خود خواهد بود، برخی از اساتید اعتقاد دارند اموال عمومی، اموالی هستند که به طور مستقیم و بلاواسطه به استفاده‌ی عموم اختصاص یافته‌اند و متعلق به شخص خاص نمی‌باشد، مانند راه‌های ارتباط، پارک‌ها و فضای سبز.84
2-1-1-2. مالکیت دولتی
همان گونه که از نام آن پیداست به رابطه‌ی میان دولت که در مفهوم کلی و عام آن شامل تمامی وزارت‌خانه‌ها و ادارات و دستگاه‌های دولتی و اشیاء مادی (مال) اطلاق می‌شود که دلالت بر تعلق آن مال به نهاد دولتی می‌نماید که این مالکیت، مالکیتی مثل سایر اشخاص بر این اموال است، مانند کشتی‌های تجاری.
لازم به ذکر است که مالکیت دولت مانند مالکیت خصوصی اشخاص خصوصی نیست، بلکه تصویب برخی قوانین تصرفات دولت را در این اشیاء تا اندازه‌ای محدود کرده است. مثلاً دولت در خرید و فروش اموال از طرفی آزاد و از جهت دیگر قیود معاملات اشخاص حقوق خصوصی را ندارد.85
بر طبق قانون و مقررات خصوصاً قانون محاسبات عمومی برای اموال دولتی خصوصیاتی حاکم می‌باشد که آن را از سایر اموال خصوصی و عمومی متمایز می‌سازد، این خصوصیات به شرح ذیل می‌باشند:
1. معاملات وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات دولتی اعم از خرید و فروش و اجاره و استیجاره و پیمانکاری و اجرت کار و غیره (به استثناء مواردی که مشمول مقررات استخدامی کشور می‌باشند) باید بر حسب مورد از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود، مگر در موارد خاص که در قانون پیش‌بینی شده است.
2. معاملات دولت به سه جزء تقسیم می‌شوند: معاملات جزئی، معاملات متوسط و معاملات عمده.
3. حفاظت و حراست و نگهداری حساب اموال منقول دولتی در اختیار وزارت‌خانه‌ها
و مؤسسات دولتی یا وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
4. انتقال بلاعوض اموال منقول دولت از یک وزارت‌خانه به وزارت‌خانه‌ی دیگر علاوه بر موافقت وزارت‌خانه‌ای که مال را در اختیار دارد باید به تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز برسد.
5. فروش اموال منقول وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات دولتی که اسقاط شده و یا مازاد بر نیاز تشخیص داده شده و مورد نیاز سایر وزارت‌خانه‌های دولتی نباشد، با اطلاع قبلی وزارت امور اقتصادی و دارایی و اجازه‌ی بالاترین مقام دستگاه اجرایی با رعایت مقررات مربوط به معاملات دولتی مجاز می‌باشد.
6. کلیه‌ی اموال منقول و غیر منقولی که از محل اعتبارات طرح‌های عمرانی برای اجرای طرح‌های مزبور خریداری، ایجاد و تملک می‌شود تا زمانی که اجرای طرح خاتمه نپذیرد متعلق به دولت است.
7. کلیه‌ی اموال و دارایی‌های منقول وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات دولتی متعلق به دولت می‌باشد و حفظ و حراست آنها با وزارت‌خانه‌ و مؤسسه دولتی است که مال را در اختیار دارد.
8. فروش اموال غیر منقول وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات دولتی که مازاد بر نیاز تشخیص داده می‌شود به استثناء اموال غیر منقول مشروحه ذیل:
اول: اموال غیر منقول که از نفایس ملی می‌باشد.
دوم: تأسیسات و استحکامات نظامی و کارخانجات اسلحه و مهمات‌سازی.
سوم: آثار و بناهای تاریخی.
چهارم: اموال غیر منقول که در رابطه با مصالح و منافع ملی در تصرف دولت باشد که فروش آنها ممنوع می‌‌باشد. بنابه پیشنهاد مدیر مربوطه با تصویب هیأت وزیران و با رعایت سایر مقررات، مجاز می‌باشد و وجوه آن به حساب آمد عمومی کشور واریز می‌شود.
3. مالکیت خصوصی: این نوع مالکیت که بر اساس تلاش و کار انسان بنا شده است، نشانگر این است که انسان به طور طبیعی تمایل دارد که مالک حاصل کار خویش شود و بر آن تسلط داشته باشد و همین علت تملک و تصرف بر مبنای کار از عواطف و احساسات غریزی انسان سرچشمه می‌گیرد و حق طبیعی وی می‌باشد و این یک قاعده مسلم و پذیرفته شده است که در دو آیه‌ی شریفه ذیل نیز بر همین موضوع تأکید شده است.
“و أن لیس للانسان الا ما سعی” یعنی ( و اینکه نیست برای انسان مگر آنچه تلاش و کوشش کرده).
و یا در آیه‌ی دیگر می فرماید: “للرجال نصیب مما اکستبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن” یعنی (برای مردان از آنچه به دست آوردند بهره‌ای و برای زنان از آنچه به دست آوردند بهره‌ای است).
در قوانین موضوعه‌ی ایران مالکیت خصوصی مورد تأیید قرار گرفته و به رسمیت شناخته شده است که از جمله می‌توان به اصول 44، 46 و 47 قانون اساسی اشاره نمود.

1-2-2. گفتار دوم: مالکیت منابع آب در قانون اساسی
قانون اساسی هر کشور که در حقیقت قواعدی که حاکم بر اساس حکومت و صلاحیت قوای مملکت و حقوق و آزادی‌های فردی بوده و برتر از سایر قواعد حقوقی می‌باشد و به عنوان قانون مادر نامیده می‌شود، اساس و مبانی سایر قوانین و مقررات را مشخص می‌سازد. این قانون در اصل 45 خود در خصوص انفال و ثروت‌های عمومی از قبیل زمین‌های موات مالکیت انفال و اراضی موات و دریاها و دریاچه‌ها و غیره مقرر می‌دارد.
“انفال و ثروت‌های عمومی از قبیل زمین‌های موات یا رها شده، معادن، دریاچه‌ها،‌ دریاها، رودخانه‌ها و سایر آب‌های عمومی، کوه‌ها، دره‌ها، جنگل‌ها، نیزارها، بیشه‌های طبیعی، مراتعی که حریم نیست، ارث بدون وارث و اموال مجهول‌المالک و اموال عمومی که از غاصبین مسترد می‌شود در اختیار

تحقیق درمورد سطح معنادار، گروه کنترل

درصد دیرش لکنت، در گروه کنترل
در آزمون زیر محقق به دنبال بررسی تغییرات میانگین در درون گروه دوم، موسوم به گروه کنترل، قبل و بعد از درمان می باشد.
جدول 4-37 : مقایسه تغییرات برای متغیردرصد دیرش لکنت در سطح گفتار
متغیرهای مورد آزمون

مقدار آزمون تی
df
سطح معناداری (آزمون تی)

میانگین
اختلاف میانگین
اختلاف میانگین خطا
در سطح معناداری 95?

حد پایین
حد بالا

متغیرمیانگین دیرش در سطح گفتار، قبل و بعد از درمان در دسته آزمایش
2.25
1.437
.359
1.483
3.016
6.26
15
.000

با توجه به میزان معناداری (0.000) در آزمون تی درون گروهی، نتیجه می شود میانگین های دو گروه در سطح معناداری 5 درصد با یکدیگر متفاوتند و این نکته اثر گذار بودن درمان را در درون گروه کنترل مورد تایید قرار می دهد.
جدول 4-38 : آمار توصیفی
متغیرمیانگین دیرش لکنت در سطح گفتار در دسته آزمایش
میانگین
تعداد
اختلاف میانگین
اختلاف میانگین خطا
قبل از درمان
بعد از درمان
6.37
16
1.668
.417

4.12
16
1.543
.385

همچنین کاهش مقدار میانگین از عدد 3750/6 به عدد 1250/4 در شاخصه میانگین نشان داد میانگین دیرش در سطح گفتار کاهش یافته و نشان می دهد اثرگذاری درمان مثبت بوده و در راستای درمان کودکان و کاهش لکنت در آنها می باشد.
4-4-2-4-بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پس از درمان)
در آزمون زیر محقق به دنبال آن است تا برابری یا عدم برابر بودن میانگین و معدل بدست آمده بعد از درمان در دو گروه آزمایش و کنترل را مورد سنجش قرار دهد.
جدول 4-39 : بررسی تغییرات متغیر میانگین دیرش لکنت در سطح گفتار پس از درمان

آزمون لون برای برابری واریانس ها
آزمون تی برای برابری دو واریانس

F
سطح معناداری آزمون فیشر
t
df
سطح معناداری (آزمون تی)
اختلاف میانگین
اختلاف میانگین خطا
در سطح معناداری 95?

حد پایین
حد بالا

واریانس ها برابر باشند
.002
.963
-1.2
30
.205
-.625
.481
-1.60
.359

واریانس ها برابر نباشند

-1.29
27.7
.205
-.625
.481
-1.61
.362

با توجه به میزان معناداری (0.963) در آزمون لون، نتیجه می شود واریانس های دو گروه در سطح معناداری 5 درصد با یکدیگر برابر است .
بررسی آزمون تی
با توجه به میزان معناداری (205/0) در آزمون تی، تفاوت معناداری در بین میانگین های دونمونه وجود نداشته و این موضوع نشان می دهد بعد از درمان مربوطه میانگین های بدست آمده برای دو گروه کنترل و آزمایش تفاوتی نداشته و این امر نشان می دهد درمان های بکار گرفته شده در هردو گروه آزمایش و کنترل تاثیر یکسانی دارد.
4-4-3- بررسی متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح گفتار:
4-4-3-1-بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پیش از درمان)

تحقیق درمورد سطح معنادار

ت متوالی

رد شدن: ادامه تکلیف به عنوان تمرین تا اینکه کودک به معیار پذیرفته شدن برسد.

همان موارد بالا

وقتی که کودک شروع به صحبت کردن می کند. با ساعت وقت نگهدار زمان بندی را شروع کنید. با گفتن ” برو” و تاکید ضمنی بر اینکه سرت گفتاری بالا یا گفتار سریع، مناسب است. پاسخ کودک را شروع نکنید. فقط بگویید” وقتی که آماده هستی شروع کن” و وقتی که کودک شروع به صحبت کرد، دکمه ساعت وقت نگهدار را بزنید.
7
همان کارت های تصویری، موضوعی و محرک های اسباب بازی ذکر شده در بالا، که در ترتیبی تصادفی ارائه می شوند.
دستورالعمل:” در مورد این یکی برای من صحبت کن و صحبت را تا وقتی نگفته ام کافیه ادامه بده. دقیقا مثل آنچه که خودتان انجام دادید.” در صورت لزوم، مدل های ” باز گویی داستان” را ارائه بدهید تا اینکه کودک بتواند گفته هارا بطور مستقل بیان کند.
+: 3 ثانیه گفتار پیوسته یک نفره بدون لکنت
( تک گویی=بدون ایجاد وقفه از سوی درمانگر)
-: هر لحظه از لکنت
+: تقویت کننده ی اجتماعی ، 1:1
تقویت کننده نشانه ای:1:1
-: گفتن ” توقف کن” از سوی درمانگر در حین یا بلافاصله بعد از لحظه لکنت؛ مراجع باید برای مدت کوتاهی گفتار را متوقف کند؛ ( توجه کنید که در پایان گفته های بدون لکنت هنگامی که زمان گفتاری مورد نیاز به پایان می رسد نگویید ” توقف کن” بگویید ” خوبه” و غیره.)
پذیرفته شدن : 10 پاسخ تک گویی متوالی بدون لکنت
رد شدن: 7 آزمایش لکنت شده ی متوالی یا 75 آزمایش بدون معیار پذیرفته شدن در آن گام
+ هر پاسخ بدون لکنت
-هر پاسخ لکنت شده
در پایان گام. درصد آزمایش های درست و تعداد آزمایش های لازم برای رسیدن به معیار را محاسبه کنید.
8
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا
+: 5 ثانیه گفتار پیوسته تک گویی بدون لکنت
-: هر لحظه از لکنت
+: همان موارد بالا
-: همان موارد بالا

همان موارد بالا

همان موارد بالا
9
همان محرکها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا
+: 10 ثانیه گفتار پیوسته تک گویی بدون لکنت
-: هر لحظه از لکنت
+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا

همان موارد بالا
+: هر پاسخ بدون لکنت
_: هر پاسخ لکنت شده
در هر مورد،هنگام رسیدن به سومین یا چهارمین آزمایش، تعداد هجاهای گفته شده در 10 ثانیه را حساب کنید و در 6 ضرب کنید تا سرعت گفتاری یعنی تعداد هجا در دقیقه((SPMبه طور تقریبی بدست بیاید. در پایان گام، درصد آزمایش های درست و تععداد آزمایش هایی که مستلزم رسیدن به معیار هستند و میانگین تعداد هجا در دقیقه( بر اساس آزمایش هایی که برای آنها داده های سرعت گرفته شده است) را محاسبه کنید.
10
همان محرکها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا
+: 20 ثانیه گفتار پیوسته
تک گویی بدون لکنت
_:هر لحظه از لکنت
_: هر گفته160
هجادردقیقه(SPM)
+: 30 ثانیه گفتار پیوسته تک گویی
بدون لکنت
+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: یاد آوری کننده برای صحبت کردن
کمی کند تر،
1:1
+: همان موارد بالا،” کاربرد” محرکهای مورد استفاده به عنوان تقویت کننده مثبت در این جا هم می تواند مناسب باشد. یا هنگامی که در درمان به نظر برسدتوجه و تمرکز کودک کم شده است.

همان موارد بالا
همان موارد بالا( برای داده های سرعت، تعداد هجاهای گفته شده برای 20 ثانیه را در 3 ضرب کنید تا تعداد هجا در دقیقه به طور تقریبی برای هر آزمایش بدست آید).
11
همان محرک ها و دستور العمل های ذکر شده در بالا
_: هر لحظه از لکنت
_: هر گفته160
هجادردقیقه(SPM)

همان موارد بالا.در بعضی کودکان تاثیر پس خوراند لکنت با اضافه کردن برداشتن یک نشانه برای هر پاسخ لکنت شده( ارزش پاسخ) هم می تواند مناسب باشد. این را می توان در اینجا یا هرگاه که به نظر برسد تمرکز/ تلاش بیشتری از سوی کودک مورد نیاز می باشد، اضافه کرد.
_: یادآوری کننده برای صحبت کردن کمی کند تر1:1

همان موارد بالا

همان موارد بالا( برای داده های سرعت،تعداد هجاهای گفته شده: برای 20 ثانیه را در 3 ضرب کنید تا تعداد هجا در دقیقه به طور تقریبی برای هر آزمایش بدست آید).
12
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا
+: 1دقیقه گفتار پیوسته یک نفره بدون لکنت
_: هر لحظه از لکنت
_: هر گفته160
هجادردقیقه(SPM)

+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
همان موارد بالا
همان موارد بالا( برای داده های سرعت،تعداد هجاهای 15 ثانیه از هر دقیقه پاسخ را حساب کنید ودر 4 ضرب کنید تا تعداد هجا در دقیقه به طور تقریبی برای هر آزمایش بدست آید).
13
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا
+: 2 دقیقه گفتار پیوسته تک گویی بدون لکنت
_: هر لحظه از لکنت
_: هر گفته160
هجادردقیقه(SPM)

+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
پذیرفته شدن: 10 پاسخ متوالی یک نفر، بدون لکنت
رد شدن:7 آزمایش متوالی همراه با لکنت یا 50 محرک بدون گذراندن گام
همان موارد بالا( برای داده های سرعت،تعداد هجاهای4 مدت 15 ثانیه ای مختلف درطی2 دقیقه پاسخ را حساب کنید وباهم جمع کنید تا تعداد هجا در دقیقه به طور تقریبی برای هر آزمایش بدست آید)
14
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا

+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
پذیرفته شدن: 5 پاسخ متوالی
تک گویی بدون لکنت
رد شدن: همان موارد بالا
ه
م
ان موارد بالا
15
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا

+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: ( بدون هیچ بازخوردی در مورد سرعت مگر اینکه در ارتباط با SPM بالا رخ دهد).
همان موارد بالا
همان موارد بالا
16
همان محرک ها و دستورالعمل های ذکر شده در بالا

+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
پذیرفته شدن:4 پاسخ متوالی
یک نفره ی بدون لکنت
رد شدن: 20 محرک بدون گذشتن از گام
همان موارد بالا
17

موضوع های ارائه شده توسط درمانگر و کودک برای محاوره، گنجاندن سوالات درمانگر، گسیختگی ها، گفته های دارای همپوشانی، تغییرات موضوع و غیره؛یعنی بازتاب دادن تعاملهای محاوره ای طبیعی( البته درمانگر از گفته های کودک استفاده می کند)
+:2 دقیقه محاوره ی بدون لکنت( توجه: 2 دقیقه بر اساس کل مدت زمان گفتارکودک محاسبه می شود)
_: هر لحظه از لکنت
+: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
_: همان موارد بالا
پذیرفته شدن: 10 محاوره ی متوالی بدون لکنت
ردشدن: 7 آزمایش لکنت شده یا 50 محرک بدون گذشتن از گام
همان موارد بالا همراه با استفاده از سات وقت نگهدار برای جمع کردن زمان صحبت کردن کودک( یعنی به جای 2 دقیقه محاوره که در طی آن علاوه بر بیمار، درمانگر هم صحبت کرده است. 2 دقیقه کامل به صحبت کردن کودک اختصاص یافته باشد.
18
همان موارد بالا
+:3دقیقه محاوره ی بدون لکنت( توجه: 3 دقیقه بر اساس کل مدت زمان گفتارکودک محاسبه می شود)
_: هر لحظه از لکنت
+: تقویت کننده ی اجتماعی مثبت:1:1
تقویت کننده ی نشانه ای مثبت، 1:2
_تعداد موارد لکنت را در پایان آزمایش به کودک اعلام کنید.
کودک را در لحظه لکنت متوقف نکنید.
همان موارد بالا
همان موارد بالا
19
همان موارد بالا
+:5 دقیقه محاوره ی بدون لکنت( توجه: 4 دقیقه بر اساس کل مدت زمان گفتارکودک محاسبه می شود)
+: تقویت کننده ی اجتماعی مثبت:1:1
تقویت کننده ی نشانه ای مثبت، 1:2
_هر لحظه ازلکنت
پذیرفته شدن: 7 محاوره ی بدون لکنت
ردشدن: 30 آزمایش بدون گذراندن گام
-تعداد موارد لکنت را در پایان آزمایش به کودک اعلام کنید. کودک را در در لحظه لکنت متوقف نکنید
همان موارد بالا

در طی دوره ایجاد، پاسخ های او به سه حالت خواندن71،تک گویی72و محاوره ای73بود.
3-13 بازخورد
مهترین عامل درمان های رفتاری از جمله برنامه GILCU پاسخ مشروط به سیستم بازخورد می باشد. این درمان عمدتاً بر روی اصول تقویت مثبت و بازخورد منفی متکی است. همانگونه که در بالا ذکر شد، در درمان گفتاری کودکان دارای لکنت دو دوسته پاسخ بیشتر مورد توجه هستند: لحظات لکنت و دوره های بدون لکنت. در یک مفهوم ساده تر، لکنت و روانی گفتار جنبه هایی مقابل هم هستند بدین معنی که تغییر در در بسامد وقوع یکی همزمان باعث تغییر در دیگری می شود. بنابراین، تولیدهایی که لحظات لکنت را کاهش یا حذف می کنند گفتاری را به جا می گذراند که از نظر ادراکی بدون لکنت است؛ تولیدهایی که میزان گفتار بدون لکنت را افزایش می دهند الزاماً باعث کاهش وقوع لکنت می شوند. بنابراین، مناسب بودن استفاده از باز خورد پاسخ وابسته در درمان آشکار می شود. ارائه تقویت کننده های مثبت وابسته به گفتار بدون لکنت، میزان گفتار بدون لکنت بیان شده توسط کودک را افزایش می دهد؛ ارائه بازخورد منفی وابسته به زمان های لکنت، بسامد لکنت بیان شده توسط کودک را کاهش می دهد.
از دیدگاه نظری، درمان باید فقط از یکی از جهات قابل دسترسی باشد البته، رویکرد” دو سویه ” که ترکیبی از دو شیوه می باشد دارای مزیت های خاصی است. در این فرایند بلافاصله پس از گفتار بدون لکنت، تقویت کننده های مثبت عملکردی ارائه می شوند و بلافاصله بعد از وقوع لکنت بازخورد منفی داده می شوند و بلافاصله بعد از وقوع لکنت بازخورد منفی داده می شود. هر دوی این وقایع نقش مهمی را در تاثیرات نهایی درمان بازی می کنند. جالب است که به نظر می رسد موارد کاهش در لکنت اساساً به ارائه بازخورد منفی ارائه شده همراه لکنت مرتبط می باشند. به نظر می رسد که تقویت مثبت گفته های بدون لکنت موجب شرکت کودکان در فعالیت های درمانی شود و برای آنها فرصتی ایجاد کند تا در هنگام صحبت کردن به لذت دست پیدا کنند. بنابراین، وقتی که تقویت مثبت و بازخورد منفی با هم ترکیب می شوند اشکال خفیف تری از بازخورد منفی را می توان مورد استفاده قرار داد و از آنجایی که روند درمان به ارائه تقویت مثبت مرتبط است، ارتباط مثبت بین درمانگر و کودک را می توان حفظ کرد و حتی افزایش داد زیرا درمانگر به ارائه تقویت مثبت ادامه می دهد. استفاده از مفاهیم آموزش برنامه ریزی شده برای طراحی درمان موجب می شود که سنگینی وزنه های بین تقویت مثبت و بازخورد منفی همیشه به نفع تقویت باشد. بدین صورت پاسخ های همراه با لکنت کودک به صورت منفی تقویت می شد؛ برای مثال، هرگاه کودک ناروان صحبت نمود از گفته “وایستا، روان صحبت کن”استفاده می شد که در اینجا لازم بو تا کودک قبل از ادامه به صحبت نمودن خود، گفته ناروان خود را به شکل روان تکرار کند. گفتار روان نیز با گفته”خوبه” یا با ژتون هایی که در نهایت به پاداش عینی ختم می شد، تقویت می شد(9). در بررسی نهایی و بعد از اتمام 14جلسه درمانی، صدای ضبط شده کودکان در همان سطوح فوق و با همان ابزارها برای تعیین شدت لکنت توسط محقق مورد تجزیه و تحقیق قرار گرفت.
3-14 ملاحظات اخلاقی
1. هدف پژوهش برای والدین تشر
یح شد.
2. در خصوص شرکت اختیاری در مطالعه مورد نظر به والدین توضیح داده شد
3. والدین در هر مرحله از تحقیق در صورت عدم تمایل به همکاری می‌توانستند از ادامه‌ی شرکت فرزندانشان انصراف دهند.
4. در پایان مطالعه، والدین در صورت درخواست می توانستند از نتایج تحقیق اطلاع یابند.

فصل چهارم

توصیف و تحلیل داده ها

4-1 مقدمه
در این فصل نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های آماری داده های پژوهش با استفاده از آزمون های آماری ارائه می گردد. در ابتدا به منظور بررسی وضعیت توزیع طبیعی داده ها جهت مشخص نمودن نوع آزمون- پارامتری یا ناپارامتری- برای بررسی معنی دار بودن تفاوت های بین گروهی از آزمون کولموگراف-اسمیرنوف استفاده شد. نتایج در جدول بیان شده است.
در ادامه به مقایسه میانگین پاسخ درون گروهی و میان گروهی می پردازیم. در پایان بوسیله آنالیز کوواریانس میانگین متغیرها را بین دو گروه، بعد از مداخله تجزیه و تحلیل می کنیم.
4-2 بررسی وضعیت توزیع طبیعی متغیرهای مورد مطالعه
در این بخش وضعیت توزیع طبیعی متغیرهای مورد مطالعه با استفاده از آزمون ناپارامتری کولموگروف- اسمیرونوف مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج در جدول 4-1 نشان داده شده است.
جدول(4-1) آزمون کولمگروف- اسمیرنوف
متغیرها
درصدهجا-تک گویی
(گروه آزمایش)
درصدهجا-تک گویی
(گروه کنترل)
دیرش-تک گویی
(گروه آزمایش)
دیرش-تک گویی
(گروه کنترل)
رفتار-تک گویی
(گروه آزمایش)
رفتار-تک گویی
(گروه کنترل)
اس اس آی تری
(گروه آزمایش)
اس اس آی تری
(گروه کنترل)
تعداد
16
16
16
16
16
16
16
16
سطح معناداری
0.287
0.142
0.085
0.028
0.337
0.028
0.744
0.718
متغیرها
درصد-هجا-گفتار
(گروه آزمایش)
درصد-هجا- گفتار
(گروه کنترل)
دیرش- گفتار
(گروه آزمایش)
دیرش- گفتار
(گروه کنترل)
رفتار- گفتار
(گروه آزمایش)
رفتار- گفتار
(گروه کنترل)
اس اس آی تری
(گروه آزمایش)
اس اس آی تری
(گروه کنترل)
تعداد
16
16
16
16
16
16
16
16
سطح معناداری
0.231
0.267
0.251
0.532
0.621
0.412
0.325
0.295
متغیر ها
درصد-هجا-خواندن
(گروه آزمایش)
درصد-هجا- خواندن
(گروه کنترل)
دیرش- خواندن
(گروه آزمایش)
دیرش- خواندن
(گروه کنترل)
رفتار- خواندن
(گروه آزمایش)
رفتار- خواندن
(گروه کنترل)
اس اس آی تری
(گروه آزمایش)
اس اس آی تری
(گروه کنترل)
تعداد
16
16
16
16
16
16
16
16
سطح معناداری
0.126
0.153
0.147
0.156
0.154
0.167
0.269
0.274

با توجه به سطح معناداری بدست آمده در تمامی نمونه ها که اعداد بیشتر از 05/0 را نشان می دهد ، جامعه مورد تحقیق از توزیع نرمال برخوردار است.
جدول 4-2 : برسی میانگین متغیر درصد هجاهای لکنت شده پیش از درمان

آزمون لون برای برابری واریانس ها
آزمون تی برای برابری دو واریانس

F
سطح معناداری آزمون فیشر
T
df
سطح معناداری (آزمون تی)
اختلاف میانگین
اختلاف میانگین خطا
در سطح معناداری 95?

حد پایین
حد بالا

واریانس ها برابر باشند
3.06
.090
-1.287
30
.208
-1.125
.8741
-2.910
.660

واریانس ها برابر نباشند

-1.287
25.1
.210
-1.125
.8741
-2.924
.674
4-3- بررسی متغییرها در سطح تک گویی:

4-3-1- بررسی متغیر درصد هجاهای لکنت شده :
4-3-1-1-بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پیش از درمان)
با توجه به میزان

تحقیق درمورد تی، متغیر، توصیفی، لکنت

…………………………………………………………………………………………………………………………….95
جدول4-34 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….95
جدول 4-35 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح گفتار در
گروه آزمایش ……………………………………………………………………………………………………………………………..96
جدول4-36 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….97
جدول 4-37 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح گفتار در
گروه کنترل ……………………………………………………………………………………………………………………………….97
جدول4-38 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………97
جدول 4-39 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح گفتار پس از درمان…98
جدول 4-40 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح گفتار پیش
از درمان ………………………………………………………………………………………………………………………………………..99
جدول4-41 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………100
جدول 4-42 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح گفتار
درگروه آزمایش …………………………………………………………………………………………………………………………..100
جدول4-43 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………..101
جدول 4-44 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح گفتار
درگروه کنترل …………………………………………………………………………………………………………………………….101
جدول4-45 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………..102
جدول 4-46 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح گفتارپس از
پیش از درمان ……………………………………………………………………………………………………………………………….102
جدول 4-47 آنالیز واریانس برای متغیرها در سطح گفتار……………………………………………………………103
جدول 4-48 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده در سطح خواندن……………..104
جدول4-49 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………..105
جدول 4-50 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح خواندن در
گروه آزمایش …………………………………………………………………………………………………………………………………105
جدول4-51 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………..106

جدول 4-52 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح خواندن در
گروه کنترل …………………………………………………………………………………………………………………………………….106
جدول4-53 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………106
جدول 4-54 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده در سطح خواندن پس از
درمان………………………………………………………………………………………………………………………………………………..107
جدول 4-55 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح خواندن پیش از
درمان…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 108
جدول4-56 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………..109
جدول 4-57 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح خواندن در
گروه آزمایش ………………………………………………………………………………………………………………………………..110
جدول4-58 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………..110
جدول 4-59 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح خواندن در
گروه کنترل …………………………………………………………………………………………………………………………………..111
جدول4-60 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………..111
جدول 4-61 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح خواندن پس از درمان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………112
جدول4-62 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………….113
جدول 4-63 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح خواندن پیش ازدرمان……………………………………………………………………………………………………………………………………………..113
جدول4-64 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………….114
جدول 4-65 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح خواندن در
گروه آزمایش ………………………………………………………………………………………………………………………………….115
جدول4-66 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………115
جدول 4-67 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح خواندن
در گروه کنترل ………………………………………………………………………………………………………………………………..116
جدول4-68 آمار توصیفی بر
ا
ی آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………117
جدول 4-69 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح خواندن پس ازدرمان……………………………………………………………………………………………………………………………………………..118
جدول 4-70 آنالیز واریانس برای متغیرها در سطح خواندن………………………………………………………….119
جدول 4-71 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح تک گویی پیش از درمان……………………………………………………………………………………………………………………………………………….120
جدول4-72 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………121
جدول 4-73 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح تک گویی در گروه آزمایش پیش از درمان ……………………………………………………………………………………………………………………121
جدول4-74 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………………….121
جدول 4-75 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح تک گویی در گروه کنترل پیش از درمان ………………………………………………………………………………………………………………………………….122
جدول4-76 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………122
جدول 4-77 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح تک گویی پس از درمان……………………………………………………………………………………………………………………………………………….123
جدول4-78 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………124
جدول 4-79 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح گفتار پیش ازدرمان ………….125
جدول4-80 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………125
جدول 4-81 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح گفتار در گروه آزمایش پیش از درمان …………………………………………………………………………………………………………………………………126
جدول4-82 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………126
جدول 4-83 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح گفتار در گروه کنترل پیش از درمان …………………………………………………………………………………………………………………………………..127
جدول4-84 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………127
جدول 4-85 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح گفتار پس از درمان…………….128
جدول4-86 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………129
جدول 4-87 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح خواندن پیش از درمان در گروه آزمایش……………………………………………………………………………………………………………………………………………..129
جدول4-88 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………130
جدول 4-89 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح خواندن در گروه آزمایش پیش از درمان ………………………………………………………………………………………………………………………………….131
جدول4-90 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………..131
جدول 4-91 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد SSI-3 در سطح خواندن در گروه کنترل پیش از درمان ………………………………………………………………………………………………………………………………….132
جدول 4-92 آزمون تی مستقل برای متغیر SSI-3 همراه در سطح خواندن پس از درمان…………133
جدول4-93 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………………134
جدول 4-94 آنالیز واریانس برای متغیرSSI-3 در سطوح مختلف……………………………………………….134

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1 مقدمه
گفتار و زبان کارآمد ترین راه ارتباطی میان انسان هاست. این شیوه ارتباطی در صورت دارا بودن ویژگی های خاص می تواند نقش خود را به طورمؤثر ایفا کند. هریک از این ویژگی ها ممکن است جداگانه یا با هم به دلایل مختلف دچار آسیب هایی به درجات گوناگون شوند و مسیر ارتباطی انسان را مختل نمایند. یکی از شایعترین این اختلالات، لکنت است(1). هرگونه اختلال درتداوم، سرعت، سهولت در تولید، برنامه ریزی، ریتم گفتاری و یا ترکیبی از این عوامل باعث ایجاد پدیده ای به نام ناروانی یا لکنت خواهد شد. به عبارتی دیگر هرگونه از هم گسیختگی و آشفتگی جریان طبیعی گفتار، منجر به لکنت می گردد(2). ون- رایپر(1982)1 بر این باور است، لکنت زمانی پدید می آید که در جریان طبیعی گفتار، وقفه ای ناگهانی و غیر طبیعی به واسطه تکرار، کشیده گویی، به میان اندازی و قفل شدن دهان در هر کدام از سطوح صدا، هجا، کلمه و حتی عبارات، ایجاد شده و بعضاً با “رفتارهای وابسته 2″همراه است(3). لکنت یک اختلال رایج در دوران کودکی است. این اختلال اکثر گفتاردرمانگرانی را که در حیطه کودکان فعالیت می کنند، نگران نموده و به چالش می اندازد. آمارها نشان می دهد که از هر صد کودکی که به مدرسه می روند، یک کودک لکنت می نماید(4). یکی از مواردی که ذهن محققین را به خود مشغول ساخته، ارتباط عوامل زبان

تحقیق درمورد تی، بررسی، متغیر، لکنت

از درمان)………98
4-3-4 بررسی متغیر SSI-3 در سطح گفتار ………………………………………………100
4-3-4-1 بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پیش از درمان)……101
4-3-4-2 بررسی آزمون تی درون گروهی، در گروه آزمون………………………….101
4-3-4-3 بررسی آزمون تی درون گروهی، در گروه کنترل………………………….102
4-3-3-4 بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پس از درمان)……..103
4-4-4 بررسی متغیر SSI-3 در سطح خواندن …………………………………………..105
4-4-4-1 بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پیش از درمان)…..105
4-4-4-2 بررسی آزمون تی درون گروهی، در گروه آزمون…………………………106
4-4-4-3 بررسی آزمون تی درون گروهی، در گروه کنترل………………………..107
4-4-4-4 بررسی آزمون برابری لون (آزمون بین گروهی پس از درمان)……108
4-6 بررسی آزمون آنالیز واریانس………………………………………………………………..110

فصل پنجم- بحث و نتیجه گیری
5-1 مقدمه………………………………………………………………………………………………………111
5-2 بحث و بررسی یافته ها……………………………………………………………………………111
5-2-1 بررسی و تحلیل پاسخ سوالات پژوهش……………………………………………..111
5-2-1-1 پاسخ به سوال اول پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU بر روی درصد
هجاهای لکنت شده در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به لکنت در خواندن، تک گویی
و گفتار محاوره ای مشهود است؟………………………………………………………………………………..111
5-2-1-2 پاسخ به سوال دوم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU بر روی میانگین
دیرش لکنت در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به لکنت در خواندن، تک گویی
و گفتار محاوره ای مشهود است؟…………………………………………………………………………………..111
5-2-1-3 پاسخ به سوال سوم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU بر روی رفتار
-های فیزیکی همراه در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به لکنت در خواندن، تک
گویی و گفتار محاوره ای مشهود است؟…………………………………………………………………………112
5-2-1-4 پاسخ به سوال چهارم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU بر روی
SSI-3 در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به لکنت در خواندن، تک گویی و گفتار
محاوره ای مشهود است؟……………………………………………………………………………………………………112
5-2-1-5پاسخ به سوال پنجم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU درمقایسه با
روش های سنتی بر روی درصد هجاهای لکنت شده در کودکان دبستانی 11-6 ساله
مبتلا به لکنت در خواندن، تک گویی و گفتار محاوره ای مشهود است؟………….112
5-2-1-6 پاسخ به سوال ششم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU درمقایسه
با روش های سنتی بر روی میانگین دیرش لکنت در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا
به لکنت در خواندن، تک گویی و گفتار محاوره ای مشهود است؟…………………………………113
5-2-1-7 پاسخ به سوال هفتم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU در مقایسه با روش
های سنتی بر روی میزان رفتارهای فیزیکی همراه در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به
لکنت در تک گویی و گفتار محاوره ای و خواندن مشهود است؟……………………………………113
5-2-1-8 پاسخ به سوال هشتم پژوهش: آیا اثربخشی روش درمانی GILCU در مقایسه با روش
های سنتی بر روی بر روی میزان SSI-3 در کودکان دبستانی 11-6 ساله مبتلا به لکنت
در تک گویی و گفتار محاوره ای و خواندن مشهود است؟………………………………………………114
5-2-2 بحث و بررسی نتایج حاصل از برنامه درمانی در کودکان گروه آزمایش……………115
5-2-2-1 بررسی میزان درصد هجای لکنت شده در سه موقعیت تک گویی، گفتار و خواندن،
قبل و بعد از مداخله………………………………………………………………………………………………………….115
5-2-2-2 بررسی میانگین دیرش لکنت در سه موقعیت تک گویی، گفتار و خواندن، قبل
و بعد از مداخله…………………………………………………………………………………………………………………..115
5-2-2-3 بررسی میزان رفتارهای فیزیکی همراه در سه موقعیت تک گویی، گفتار و خواندن،
قبل و بعد از مداخله …………………………………………………………………………………………………………..116
5-2-2-4 بررسی میزان SSI-3 در سه موقعیت تک گویی، گفتار و خواندن، قبل و بعد از
مداخله …………………………………………………………………………………………………………………………………117
5-2-3 بحث و بررسی نتایج حاصل از روش های درمانی سنتی در کودکان در گروه
کنترل ………………………………………………………………………………………………………………………………….117
5-2-3-1 بررسی میزان درصد هجای لکنت شده در سه موقعیت تک گویی، گفتار و خواندن،
قبل و بعد از مداخله……………………………………………………………………………………………………………..117
5-2-3-2 بررسی میانگین دیرش لکنت در سه موقعیت مونولوگ، گفتار و خواندن، قبل و
بعد از مداخله…………………………………………………………………………………………………………………………117
5-2-3-3 بررسی میزان رفتارهای فیزیکی همراه در سه موقعیت مونولوگ، گفتار و خواندن،
قبل و بعد از مداخله ……………………………………………………………………………………………………………..117
5-2-3-4 بررسی میزان SSI-3 در سه موقعیت مونولوگ، گفتار و خواندن، قبل و بعد از
مداخله ……………………………………………………………………………………………………………………………………117
5-3 نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………..
..
.117
5-4 محدودیت های پژوهش………………………………………………………………………………………………….118
5-5 پیشنهادات پژوهش…………………………………………………………………………………………………………118
منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………………..119
منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………..120

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 3-1……………………………………………………………………………………………………………………………….29
جدول 3-2: گام های درمان GILCU…………………………………………………………………………………58
جدول 4-1 آزمون کولموگروف- اسمیرنوف……………………………………………………………………………72
جدول 4-2 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده پیش از آزمون…………….74
جدول 4-3 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………..75
جدول 4-4 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح تک
-گویی در گروه آزمایش…………………………………………………………………………………………………………..75
جدول4-5 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………76
جدول 4-6 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح تک
گویی در گروه کنترل………………………………………………………………………………………………………………76
جدول4-7 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………77
جدول 4-8 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده در سطح تک گویی پس
از درمان در گروه آزمایش……………………………………………………………………………………………………….78
جدول4-9 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………79
جدول 4-10 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت پیش از درمان…………………..80
جدول4-11 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………80
جدول 4-12 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح تک گویی
در گروه آزمایش ……………………………………………………………………………………………………………………..81
جدول4-13 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل………………………………………………………………….81
جدول 4-14 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح تک گویی در
گروه کنترل کنترل ………………………………………………………………………………………………………………….82
جدول4-15 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………..82
جدول4-16آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت پس از درمان………………………….83
جدول 4-17 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه پیش از درمان……84
جدول4-18 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….85
جدول 4-19 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح تک
گویی در گروه آزمایش ………………………………………………………………………………………………………………85
جدول4-20 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….86
جدول 4-21 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح تک
گویی در گروه کنترل ………………………………………………………………………………………………………………..87
جدول4-22 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………87
جدول 4-23 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد رفتارهای فیزیکی همراه در سطح تک گویی
پس از درمان ……………………………………………………………………………………………………………………………87
جدول 4-24 آنالیز واریانس برای متغیرها در سطح تک گویی……………………………………………….88
جدول 4-25 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده پیش از درمان در
سطح گفتار………………………………………………………………………………………………………………………………… 89
جدول4-26 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….90
جدول 4-27 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح گفتار در
گروه آزمایش ………………………………………………………………………………………………………………………………90
جدول4-28 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………..91
جدول 4-29 آزمون تی درون گروهی برای متغیر درصد هجاهای لکنت شده در سطح گفتار
در گروه کنترل ……………………………………………………………………………………………………………………………92
جدول4-30 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل……………………………………………………………………..92
جدول 4-31 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد هجای لکنت شده پس از درمان در سطح
گفتار……………………………………………………………………………………………………………………………………………..93
جدول4-32 آمار توصیفی برای آزمون تی مستقل…………………………………………………………………….94
جدول 4-33 آزمون تی مستقل برای متغیر درصد دیرش لکنت در سطح گفتار درگروه آزمایش
پیش از درمان

دانلود تحقیق با موضوع آنتی، ارگانیسم، سالمونلاها، بیماری

عدد است. میکروارگانیسم های مختلفی از پوسته تخم مرغ جدا شده اند با مقایسه فلور میکروبی پوسته تخم مرغ و فلور میکروبی تخم مرغ فاسد مشاهده می شود که در پوسته تخم مرغ تعداد میکروارگانیسم های گرم مثبت بسیار زیاد و در تخم مرغ فاسد بسیار کم است. بنابراین میکروارگانیسم هایی که عامل فساد تخم مرغ هستند، در پوسته نسبتا کم می باشند(22).
2-6-1. آلودگی تخم مرغ قبل از تخمگذاری
لوله رحمی یا مجرای تخمدان دارای عوامل ضد میکروبی خاصی است که در مقابل ورود و نفوذ میکروارگانیسم های موجود در کلواک مرغ همچون سد محکمی عمل می کند. گاهی مجرای تخمدان حرکات ضد دودی شدیدی می کند و این امر باعث می شود که سنگریزه، پر و سایر مواد آلوده و میکروارگانیسم ها تخم مرغ های سالم و نرمال را آلوده سازند(12).
2-6-2. آلودگی تخم مرغ پس از تخمگذاری
محل تخمگذاری از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد به دلیل اینکه چنانچه محل تخمگذاری آلوده باشد جوجه هایی که از تخم بیرون می آیند ممکن است درهمین مرحله اول به عفونت مبتلا شوند سالمونلا به سرعت به درون تخم مرغ های تازه بارور نفوذ کرده در غشا محبوس می شود و ممکن است توسط جوجه هنگام خروج از تخم بلعیده شود(2).
پوسته تخم مرغ اولین محموله میکروبی خود را از لحظات رها شدن تخم مرغ از کلوآک دریافت می دارد. قسمتی از آن در مخرج مذبور و قسمتی دیگر از وسایل مختلف آلوده ایکه تخم مرغ با آن ها در تماس خواهد بود حاصل خواهد شد، در خلل و فرج پوسته تخم مرغ در زمان تولد بقدر کفایت رطوبت وجود دارد بدین ترتیب در این مرحله از حیات تخم مرغ شرایط هجوم میکروبی به آن مناسبتر از هر زمان بنظر می آید(12).
شواهد غیر مستقیمی دال بر وقوع چنین نفوذ میکروبی بخصوص در تخم مرغ هایی که پوسته سخت آن ها نازک است وجود دارد. اما اهمیت تجارتی چنین نفوذی بنظر ناچیز می نماید زیرا فساد تخم مرغ هایی که از نظر مادرزادی پاک و از محیط های بهداشتی تخمگذاری حاصل شده باشند طی زمان انبار شدن از یک درصد تجاوز نمی کند. از بررسی های محققین چنین مستفاد می شود که غبار، خاک و مدفوع منابع اصلی آلودگی ها به شمار می روند. در تجمعات میکروبی مذبور معمولا میکروب های گرم مثبت برتری دارند و این نشان می دهد که این نوع از ارگانیسم ها تحمل شرایط خشک را دارند از آنجائیکه فساد تخم مرغ بنحو لایتغیری ناشی از ارگانیسم های گرم منفی است لذا جای خوشبختی است که عوامل مولد فساد تخم مرغ به تعداد بسیار کمی روی پوسته یافت می شوند (12).
2-7. باکتری سالمونلا
انتروباکتریاسه گروه ناهمگن مرکب از باسیل های گرم منفی بدون اسپور که زیستگاه طبیعی آنها روده انسانی و جانوران می باشد. این خانواده شامل جنس های زیر است اشریشیا، پروتئوس، کلبسیلا، آنتروباکتر، یرسینا و بقیه سالمونلا و شیگلاها بیماری زا بوده و برخی مانند اشرشیاکلی که گاه عامل بیماری محسوب می شوند، در اغلب موارد این باکتری ها در روده انسان و حیوانات یافت می شوند و بصورت همسفره یا با توانایی بیماری زایی محدود به سر می برند و گاهی عامل بیماری اسهال و بندرت عفونت های بافتی محسوب می شوند(2).

2-7-1. خصوصیات کلی باکتری سالمونلا
2-7-1-1. تارخچه باکتری شناسی
اولین بار سالمون91 میکروب شناس امریکائی در سال 1885 باکتری مولد وبای خوک ها (سالمونلا کلراسویس) را که جزء این دسته می باشد کشف نمود کلمه سالمونلا برای نامگذاری این جنس برگزیده شد. ابرت92 به سال 1880 برای اولین بار سالمونلا را در غدد لنفاوی بیمارانی که ازتیفوئید مرده بودند مشاهده کرد(14).
2-7- 1-2. ارگانیسم و خصوصیات باکتری
دسته بزرگی از باسیل های گرم منفی با خصوصیات انتروباکتریاسه می باشند که از راه دهان وارد روده انسان، حیوانات پستاندار و پرندگان می شوند و سبب تب های روده ای مسمومیت غذایی یا عفونت خون می گردند. تاکنون متجاوز از 2030 سروتیپ سالمونلا تشخیص داده شده است که اختلاف کمی با هم دارند. به جزء سالمونلا گالیناروم یا پولروم بقیه متحرک و پرتریش و باندازه متوسط می باشند، فاقد اسپروماکروکپسول هستند، ساکارز، لاکتوز، سالیسین، ادونیتول، اینوزیتول و آمیگدالین را تخمیر نمی کنند، گلوکز، مانیتول، سوربیتول را تخمیر نموده و گاز به وجود می آورند. اکثریت آن ها سیترات، هیدروژن سولفوره، اورنیتین و لیزین دکربوکسیلاز مثبت و اوره آز و اندول و KCN منفی هستند،. نیترات را احیا می کنند مولکول گوانین+سیتوزین آن ها 50 تا35% است (14).
2-7- 1-3 . خصوصیات ظاهری
سالمونلا باسیل گرم منفی و از نظر شکلی شبیه سایر باسیل های روده ای است و ابعاد آن 7/0 تا 5/1*2 تا 5 میکرومتر می باشد. براحتی با رنگ های عادی رنگ گرفته و زیر میکروسکوپ آرایش خاصی نشان نمی دهند. همگی باستثنای سالمونلا انترایتیدیس سروتیپ های پولروم و گالیناروم با تاژه های پیرامونی متحرک هستند کپسول قابل تشخیص نیست اگرچه در سالمونلا تیفی و سایر سالمونلاها وجود آنتی ژن پلی ساکارید سطحی بنام آنتی ژن Vi گزارش شده است (3).
2-7-1-4 . محل زندگی و انتشار آن
زیستگاه اصلی گونه های سالمونلا روده جانورانی همانند پرندگان و خزندگان و حیوانات مزرعه ای و انسان و احیانا حشرات می باشد. اگر چه محل اصلی زندگی این ارگانیسم ها ناحیه روده ای است اما ممکن است گاهگاهی در مناطق دیگری از بدن یافت شوند اشکال روده ای ارگانیسم های مذکور از طریق مدفوع دفع می شوند و ممکن است به وسیله حشرات و دیگر موجودات زنده به بسیاری از نقاط منتقل شوند. همچنین ممکن اس
ت
در آب به ویژه آب های آلوده نیز یافت شوند هنگامی که آب های آلوده و مواد غذایی که توسط حشرات یا دیگر واسطه ها آلوده شده اند به وسیله انسان و دیگر جانوران مصرف شونداین ارگانیسم ها مجددا از طریق مواد دفعی با ادامه چرخه منتشر می شوند تکرار این چرخه از طریق تبادلات بین الملی فرآورده های جانوری و خوراک دام عامل عمده انتشار جهانی سالمونلوسیس و عواقب بعدی آن است (2).
2-7- 1-5 .کشت ومتابولیسم
این باکتری ها کمواورگانوترف بوده و هوازی و بیهوازی اختیاری هستند و بین 15 تا 42 درجه سانتیگراد و pH=7/5 روی تمام محیط های ساده معمولی رشد می کنند، پرگنه های 24 ساعته آن ها روی ژلز ساده در حرارت 37 درجه به بزرگی 2 تا4 میلیمتراند، پرگنه های گرد منظم صاف و کمی محدب هستند، بعضی از انواع مانند سالمونلا پاراتیفی A دیرتر رشد می کنند و پرگنه های کوچکتر به وجود می آورند. در اثر کشت های مکرر پرگنه های صاف به پرگنه های خشن و خشک تبدیل می شوند S?R. روی محیط هایی مثل سالمونلا-شیگلا آگار به علت عدم تخمیر لاکتوز پرگنه های بیرنگ ایجاد می کنند(14).
2-7- 1-6 . خواص بیوشیمیک
بیشتر انواع سالمونلا ها گلوکز، مالتوز، مانیتول، دولسیتول، دکسترین و سوربیتول را تخمیر می کنند و اسید و گاز بوجود می آورند، به جزء سالمونلا تیفی که گاز تولید نمی کند لاکتوز، ساکارز، سالیسین، اینوزیتول و آمیگدالین را معمولا تخمیر نمی کنند. به جزء سالمونلا تیفی و سالمونلا پاراتیفی A سیترات را به عنوان تنها منبع کربن خود مورد استفاده قرار می دهند، نیترات را احیا می کنند. معمولا هیدروژن سولفوره ایجاد می نمایند . اندول منفی هستند . لیزین دکربوکسیلاز به جزء پاراتیفی A مثبت است. اوره آز منفی است و ژلاتین را ذوب نمی کند(14).
2-7- 1-7. مقاومت در برابر عوامل فیزیکی و شیمیایی
روی محیط کشت ماهها زنده می مانند. حرارت 60 درجه را 15 تا 20 دقیقه تحمل می کنند، سالمونلا ها مدت 13 ماه در لاشه های آلوده نگهداری شده در یخچال، 120 روز درآب، 280 روز در خاک باغچه و مدت بسیار طولانی در شیرخشک های بدون چربی و موادغذایی دارای تخم مرغ زنده می مانند. سالمونلاها نسبت به سرما مقاوم بوده و مدت 3 ماه در برف و یخ زنده مانده واز این طریق می توانند اپیدمی به وجود آورند. کلرامنفیکل استرپتومیسین و بسیاری از آنتی بیوتیک های وسیع الطیف بر آن موثرند پنی سیلین بر آن کاملا بی اثر است(14).

2-7-1-8 . ساختمان آنتی ژنی سالمونلا
سالمونلاها دارای 3 دسته مهم آنتی ژن O ،H و Vi هستند.
2-7- 1- 8-1 . آنتی ژن O یا سوماتیک 93
این دسته از آنتی ژن ها مخصوص اندام سالمونلاها هستند و از جنس فسفولیپید پروتئین و پلی ساکارید می باشند، حرارت 100 درجه را چند ساعت تحمل می کنند و در برابر الکل هم مقاومت دارند. تاکنون متجاوز از 67 نوع آنتی ژن O شناخته شده است که به اعداد نشان داده می شود و در هر نوع سالمونلا چند تای آن ها وجود دارد. آنتی ژن های O سالمونلا ثابت می باشند بهمین جهت مبنای طبقه بندی سالمونلاها را در درجه اول بر روی آن ها بنا نهاده اند بعضی از آنتی ژن های O در چند گروه نیز مشترک می باشند(14).

2-7-1-8 -2 . آنتی ژن H یا فلاژلر94
این آنتی ژن ها مخصوص تار لرزان سالمونلاها هستند از جنس پروتئین بوده و دارای خاصیت آنتی ژنیک می باشد حرارت بیش از 60 درجه الکل و اسید آن را خراب می کند، آنتی ژن H بردو نوع هستند بعضی مخصوص یک نوع یا چند نوع سالمونلا می باشند و بنام آنتی ژن تیپ(اختصاصی) یا فاز یک خوانده می شود و برخی دیگر مشترک بین چندین نوع سالمونلا می باشد و بنام آنتی ژن های گروه (غیر اختصاصی) یا فاز دو خوانده می شود. آنتی ژن های فاز یک را با حروف الفبای کوچک لاتین و از z به بالا را به Z1,Z2,Z3…وآنتی ژن های فاز دو را به اعداد نشان می دهند سالمونلا هایی که فقط یک دسته از این آنتی ژن ها را دارا هستند مونوفازیک و آنهایی را که دارای هر دو دسته هستند بنام دیفازیک می نامند(14).
2-7-1- 8-3. آنتی ژن کپسولی یا Vi 95
در بعضی از سالمونلا ها مانند سالمونلا تیفی، سالمونلا پاراتیفی A و غیره روی آنتی ژن های O را آنتی ژن دیگری بنام Vi که از کلمه ویرولانس مشتق شده و سبب ازدیاد ویرولانس آنها می شود پوشانیده است، ساختمان شیمیایی این آنتی ژن شبیه به آنتی ژن O است ولی مقاومتش در برابر حرارت، اسید ها و فنل خیلی کمتر از آن می باشد این آنتی ژن شبیه آنتی ژن k در اشرشیاکلی است(14).

2-7-2 . طبقه بندی سالمونلا
جنس سالمونلا شامل دو گونه سالمونلا انتریکا و سالمونلا بونگوری است اکثر گونه های پاتوژنی سالمونلا ایجاد کننده بیماری در انسان ها متعلق به گونه سالمونلا انتریکا است و این گونه خودش به 6 زیر گونه تقسیم می شود (51). شکل زیر طبقه بندی سروتیپ های سالمونلا را نشان می دهد

شکل2-6. طبقه بندی سروتیپ های سالمونلا
2-7-2-1. طبقه بندی سالمونلا به روش سرولوژیکی
به علت تعدد روز افزون انواع سالمونلاها امروزه آن ها را از روی ساختمان آنتی ژنیک معرفی می نمایند. باین معنی که ابتدا آنتی ژن سوماتیک و سپس آنتی ژن فاز1و بالاخره آنتی ژن فازII را پشت سر یکدیگر می نویسند، اگر سالمونلا مونوفازیک باشد بجای فاز غایب 1 تیره می گذارند. اگر یک آنتی ژن گاهی موجود و گاهی غایب باشد آنرا در داخل یک پرانتز قرار می دهند. درصورتیکه آنتی ژن در ارتباط با فاژ باشد زیر آن خط می کشند(14). کوفمان و وایت96 سالمونلاها را ابتدا از روی آنتی ژن هایO به چند گروه بزرگ به نام A,B,C تا Z و از Z به بالا را به اعداد تقسیم نموده اند تا کنون متجاوز از 67 آن
تی ژن O و 51 گروه مشخص شده است که هر گروه دارای یک یا چند آنتی ژن O می باشد و ممکن است یک آنتی ژن O در چند گروه مشترک باشد هر یک از این گروه ها را از روی آنتی ژن های فاز 1و II به گروههای کوچکتری تقسیم کرده اند (14).
2-7-2-2. طبقه بندی سالمونلا به منظور اهداف اپیدمیولوژیکی
به منظور اهداف اپیدمیولوژیکی سالمونلا را در 3 گروه می توان تقسیم کرد.
2-7-2-2-1. ارگانیسم های که فقط موجب عفونت در انسان می شوند.
شامل سالمونلا تایفی، سالمونلا پاراتایفی A و سالمونلا پاراتایفیC . این گروه دربرگیرنده عوامل ایجاد کننده حصبه و تب های شبه حصبه ای است که از کلیه بیماری هایی که به وسیله سالمونلا ایجاد می شود حادتر است. تب حصبه دارای طولانی ترین دوره کمون بوده بالاترین دمای بدن را تولید و بیشترین میزان مرگ و میر را دارد. سالمونلا تایفی از خون و گاهی اوقات از مدفوع و ادرار بیماران قبل از بروز تب داخلی جدا شده است. به طور کلی بیماری شبه حصبه خفیف تر از حصبه می باشد(2).
2-7-2-2-2. واریته های سرولوژیکی سازگار با میزبان
برخی از این ارگانیسم ها عوامل بیماری زای انسانی هستند و ممکن است در مواد غذایی یافت شوند نظیرسالمونلا گالیناروم(طیور)، سالمونلا دوبلین(گوساله)، سالمونلا آبرتوس اکوئی(اسب)، سالمونلا آبرتوس اویس(گوسفند)، سالمونلا کلراسویس(خوک)(2).
2-7-2-2-3. واریته های سرولوژیکی ناسازگار (میزبان ترجیحی ندارند ).
این ارگانیسم ها برای انسان و سایر جانوران بیماریزا می باشند و همچنین در برگیرنده اکثر واریته های سرولوژیکی موجود در مواد غذایی می باشند(2).
2-7-2-3. طبقه بندی سالمونلا بر طبق توافق جهانی:
در این سیستم واریته سرولوژیکی براساس محلی که اولین بار از آنجا جداسازی شده است نام گذاری می شود سالمونلا لندن، سالمونلا میامی، سالمونلا ریچموند و غیره(2).
2-7-3. راه های آلودگی تخم مرغ با سالمونلا
راههای کلی احتمالی ورود سالمونلا انتریتیدیس به تخم مرغ شامل موارد زیر می باشد.
* عبور از تخمدان
* خارج شدن از صفاق به سمت کیسه زرده یا مجرای عبور تخم
* نفوذ ارگانیسم به پوسته هنگام عبور تخم مرغ از طریق کلواک
* شستشوی تخم مرغ
* کسانی که با مواد غذایی سروکاردارند(2).
ثابت شده است که ماکیان به عنوان مخازن سالمونلا هستند، محتویات تخم مرغ از دو راه ممکن است به سالمونلا آلوده شود یکی از راه پوسته (انتقال افقی) و دیگری از راه تخمدان(انتقال عمودی)(56).
2-7-3-1. انتقال تخمدانی یا انتقال عمودی در طی تولید تخم مرغ در تخمدان
یکی از مسیرهای آلودگی تخم مرغ با سالمونلا ناشی از آلودگی اندام های تناسلی و باعث آلودگی محتویات تخم مرغ مثل زرده، آلبومن، غشاء پوسته تخم مرغ یا پوسته تخم مرغ قبل از تخمگذاری باشد(35). سالمونلا انتریتیدیس از طریق انتقال عمودی به تخم مرغ انتقال می یابد. عفونت سالمونلا انتریتیدیس گاها تماس با ماکیان به انسان منتقل می شود و به ندرت از شخصی به شخص دیگر منتقل می شود(47).
در انتقال عمودی سالمونلا از بافتهای تناسلی آلوده به تخم مرغ قبل از شکل گیری آن راه پیدا می کند. سروتیپ های سالمونلا وابسته به بافتهای تناسلی مرغ که مربوط به سلامت عمومی هستند شامل سالمونلا انتریتیدیس97 و سالمونلا تایفی